ေမေမ (အေမေန႕အမွတ္တရ)

ိ

မေန႕က မိခင္မ်ားေန႕။ မွတ္မွတ္ရရ ေမေမ႕ဆီဖုန္းဆက္ေပမဲ႕ လိုင္းကမ၀င္။ ဒီေန႕မွ ထပ္ဆက္ျဖစ္တယ္။ ေနေကာင္းရဲ႕လား ဘာညာအျပင္ တီတီတာတာ မေျပာတတ္တဲ႕ က်ြန္မကိုယ္က်ြန္မ မုန္းတယ္။ အေမေန႕မွာ ေမေမ့ကို ထမင္းေလးတစ္ပြဲမွ ေက်ြးခြင့္မၾကံဳ၊ ပန္းကေလးတစ္ပြင့္မွ ေပးခြင့္မၾကံဳတဲ့ ကိုယ့္ဘ၀ကို စိတ္ဆိုးတယ္။ ဖုန္းထဲက ေမေမ႕အသံၾကားရံုနဲ႕ လံုျခံဳေႏြးေထြးမွဳ တစ္ခုခံစားရတာကေတာ့အမွန္ပါဘဲ။ ဒါနဲ႕ဘဲ ေမေမနဲ႕ပါတ္သက္တဲ့ အမွတ္တရေလးေတြ ခ်ေရးၾကည္႕ခ်င္လာတယ္။



- က်ြန္မတို႕ တစ္အိမ္လံုးမွာ ေမေမ႕လက္ေရးက အလွဆံုး။ ငယ္ငယ္က ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းေနခဲ႕ရလို႕တဲ့။ ၀လံုးမ၀ိုင္းရင္ ဘုန္းဘုန္းက လက္ဆစ္ေခါက္သတဲ႕။ ေမေမတို႕ ေမာင္ႏွမအားလံုး လက္ေရးတူတယ္။ အဂၤလိပ္စာ လက္ေရးဆက္လည္းလွတယ္။ ေဖေဖေရာ က်ြန္မတို႕ ေမာင္ႏွမကေတာ့ ႏွစ္ေယာက္လံုးလက္ေရးမလွတဲ့အျပင္ တစ္ေယာက္တစ္ပံုစံစီထြက္ေနတာပါ။
- ငယ္ငယ္က အတန္းထဲမွာ ေမေမက သခ်ာၤေတာ္တယ္။ သူငယ္ခ်င္းေတြကမုန္႕ေက်ြးျပီး တြက္နည္းကူးရတယ္။
- ေမာင္ႏွမေတြထဲမွာ အသားအညိဳဆံုးမို႕ လွည္းလမ္းေၾကာင္းကေကာက္ရတာလို႕ အျမဲအစ ခံရတယ္။ ဘဲရုပ္ဆိုးေလး ေမေမ အားငယ္ခဲ႕မိမွာပါ။
- စီးပြားေရးမေကာင္းတဲ့ အဘိုးနဲ႕အဘြားက သားအၾကီးဆံုးကို ဘြဲ႕ရေအာင္သင္ဖို႕အတြက္ သူ႕အကိုလိုပဲစာေတာ္တဲ့ ေမေမ႕ကို စိတ္မေကာင္းစြာနဲ႕ အထက္တန္းမွာ ေက်ာင္းႏုတ္ခဲ့ရတာ- ေမ႕ေမ႕ရင္မွာ တစ္ေျမ႕ေျမ႕။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္အလွည့္မွာ သားေတြ သမီးေတြကို သင္ယူႏိုင္သေလာက္ ပညာအေမြေပးဖို႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႕မာန္တင္းခဲ့တာတဲ့။
- သနားတတ္တဲ့ေမေမ။ ငယ္ငယ္ထဲက မိဘမဲ့ေခြးေပါက္စေလးေတြ အိမ္ေခၚေမြးတာတို႕ ေျခက်ိဴးတဲ့ ၾကက္ငွက္ကေလးေတြ က်ပ္စည္းေပးတာတို႕ အျမဲလုပ္ေနက်။
- က်ြန္မကိုေမြးျပီးေတာ့ ကေလးၾကည္႕ႏိုင္ဖို႕အတြက္ ေမေမ ေန႕စား၀န္ထမ္းအလုပ္ထြက္ရတယ္။ တတ္ထားတဲ့ စက္ခ်ဴပ္ပညာနဲ႕ မိသားစုကိုျဖည့္ဆည္းေပးတယ္။ အေဖ့ အရာရိွလစာက အိမ္စရိတ္ေလာက္ရံုသာသာနဲ႕ အပိုအလ်ွံမသံုးႏိုင္တဲ့အေျခအေနမို႕ပါ။
- ေမေမခ်ဴပ္ေပးတဲ့ စပ္လြယ္အိတ္ေလးက သိပ္လွတယ္။ ပိတ္စေလးေတြ ျဖဴနီေၾကာင္ၾကားနဲ႕ အနားကြပ္ထားတဲ့ စပ္ေစာင္ေလးက ျခံဳလိုက္တိုင္း သိပ္ေႏြးတယ္။
- ေက်ာင္းစတက္ကတည္းက ေလးတန္းအထိ ေမေမက ညတိုင္းအိမ္မွာ စာျပေပးတာ။ ေက်ာင္းစာေတြကို က်ြန္မအျမဲ ေၾကညက္နားလည္ေနတာ မဆန္းေတာ့ပါ။
- ၇တန္းကစျပီး လူရည္ခ်ြန္ေျဖခါနီးတိုင္း က်ြန္မနဲ႕လိုက္ျပီး အေျပးက်င့္ခဲ့တာ။ (ေမေမက ငပလီတို႕ ေရြွ၀ါခ်ိဳင္တို႕မွန္းခဲ့ေပမဲ့ က်ြန္မကေတာ့ တစ္ခါမွ ျမိဳ႕နယ္အဆင့္က မေက်ာ္ခဲ့ပါ)
- ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တက္ေတာ့ ကေလးတစ္ေယာက္လို ေက်ာင္းပို႕ေက်ာင္းၾကိဳတစ္ပါတ္ ေလာက္လုပ္ေပးျပီး နယ္ျပန္ခါနီးမွာ ေမေမ့မ်က္ႏွာေတြပ်က္လို႕။ သူမ်ားသမီးေတြဆိုရင္ အေမျပန္ေတာ့ ငိုၾကတာ။ ငါ့သမီးက ဘာမွမျဖစ္ပါလားတဲ့။ ေၾကနပ္တာလား မေၾကနပ္တာလားမသိ။
- က်ြန္မေန႕စဥ္ကုန္ုက်စရိတ္မွတ္ဖို႕ စာအုပ္ကေလးတစ္အုပ္ထားခဲ့တယ္။ ေမေမက က်ြန္မကို စည္းစံနစ္က်သူအျဖစ္ ျမင္ခ်င္သူပါ။ ( ဒုတိယႏွစ္အကုန္ေလာက္အထိေတာ့ မပ်င္းမရိ မွတ္ပါေသးတယ္။ ေနာက္ေတာ့လည္း စာအုပ္ကေလးေခ်ာင္ထိုးလို႕.. ..)
- ေမေမခ်က္ပို႕တဲ့ ဘာလေခ်ာင္ေၾကာ္နဲ႕ ကင္ပြန္းခ်ဥ္ရြက္ေၾကာ္ကို သူငယ္ခ်င္းေတြက သိတ္ၾကိဳက္တာ။ အေဆာင္မွာဆို မ်က္ႏွာသိပ္ပြင့္ေပါ့။
- ေက်ာင္းပိတ္လို႕အိမ္ျပန္ရင္ ျခံထဲလယ္ထဲ တန္းဆင္းခိုင္းတာကလည္း သမီး ေပါ႕ပ်က္ပ်က္ျဖစ္မွာ ဘ၀ေမ႕မွာစိုးလို႕ဆုိတာ သမီးသိပါတယ္ေမေမ။
- ေမာင္ႏွမေတြႏွစ္ေယာက္လံုး တစ္ျပိဳင္နက္ ႏိုင္ငံရပ္ျခားသြားခ်ိန္မွာ လြမ္းစိတ္နဲ႕ အရိုးေပၚအေရတင္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ေမေမ။ အမွတ္တရ သရက္ပင္၃ပင္ ျခံစည္းရိုးမွာ စိုက္ခဲ့ေသးတယ္တဲ့။ အခုေတာ့ အဲဒီအပင္က သရက္သီးလိွဴင္လိွဴင္သီးေနပါျပီ။
- နယ္စပ္ေဒသမွာ အလုပ္၀င္ဖို႕သြားတဲ့သမီးကို စိုးရိမ္ပူပန္တဲ့ မ်က္၀န္းနဲ႕ ေလဆိပ္လိုက္ပို႕တဲ့ေမေမ။ (တစ္ကယ္ေတာ့ အဲဒီတုန္းက ကြ်န္မအသက္နဲ႕ယွဥ္ရင္ ေမေမ့တုန္းက ကေလးႏွစ္ေယာက္အေမ ျဖစ္ေနပါျပီ။)
- တစ္ႏွစ္တစ္ခါေတာင္ အႏိုင္ႏိုင္ျပန္မလာႏိုင္တဲ့သမီးကို ျပန္လာတိုင္း ေတြ႕တုန္း ဘာစားခ်င္သလဲဆိုျပီး ခ်က္ရေက်ြးရ မေမာႏိုင္တဲ့ေမေမ။
- ရပ္ေရးရြာေရး မညည္းညဴစတမ္း အက်ိဴးေဆာင္တတ္လို႕ အမ်ားကခ်စ္တဲ့ေမေမ။ (တစ္ကယ္လဲ ေမေမေဆးရံံုတက္ေတာ့ လာေမးသူ၊ေစာင့္ေပးသူေတြနဲ႕တစ္ရုန္းရုန္းပါ။)
- ႏြမ္းပါးသူေတြကို ေပးကမ္းမ်ွေ၀တတ္တဲ့ ေမေမ။ က်ြန္မစြဲစြဲလမ္းလမ္းၾကိဳက္တဲ့ အက်ီႈၤေဟာင္းေလးေတြ ပါပါသြားလို႕ စိတ္ဆိုးလိုက္ရတာ ခဏခဏ။
- သူမ်ားေတြ ၀ိုင္းျပီးစကားေျပာရင္ အနီးအနားမွာ ႏွစ္ႏွစ္ျခိဳက္ျခိဳက္ အိပ္ေမာက်တတ္တဲ့ေမေမ။ (စကားသံေတြစဲသြားရင္ လန္႕ႏိုးလာတတ္ပါတယ္။)
- ေမေမ႕ရဲ႕ ဟာသနဲ႕ ျဖဴစင္တဲ့ရယ္ေမာသံေတြကို အားလံုးက ေ၀းတိုင္းသတိရေနၾကေလရဲ့။ တစ္ေနရာရာခရီးသြားတိုင္း ျပန္မလာေသးဘူးလားလို႕ ရပ္ေဆြရပ္မ်ိဳးေတြက ဖုန္းဆက္ေခၚၾကတဲ့အထိ။
ဆက္ေရးလို႕ မဆံုးႏိုင္ေအာင္ ေမေမ့ရဲ႕ အမွတ္တရေတြက မ်ားလွပါတယ္။ ေမေမ အသက္ၾကီးလွျပီ။ သားေတြသမီးေတြက အနားမွာမေနႏိုင္ပဲ တစ္ေျမတစ္ရြာ ခပ္ေ၀းေ၀းမွာ။ ေမေမ ၀မ္းနည္းေနလား။ ဆီးခ်ိဴရိွသူမို႕ က်န္းမာေရးအျမဲဂရုစိုက္ပါဦးေနာ္။ ေမေမ႕ေက်းဇူးေတြကို သမီးဘာမွ ဟုတ္တိပတ္တိ မဆပ္ရေသးသလိုဘဲ.... စုန္ေရရဲ႕ျပယုဂ္ေမေမ... က်မ္းမာ ေပ်ာ္ရႊင္ အသက္ရွည္ပါေစ..............

source: flikr

မိုးစက္ပြင့္

အညာေျမအလွ

Mt. Poppa

Tamarind road in Pauk

MoHnyin Thanbuddhay Zedi

suset in Maungdaw

panoramic view of Maungdaw

Yenanchaung farmland 

ဟယ္ ေမာင္ေတာ ႏွစ္ပံုေတာ့ ေရာပါသြားတယ္... ဒါေပမဲ့ ျဖဳတ္ေတာ့ပါဘူး.....
 
မိုးစက္ပြင့္

၀ိုင္ေသာက္ျခင္း

၀ိုင္…..၀ိုင္…..၀ိုင္……….ကိုယ္ကေတာ့ ၀ိုင္ဆိုတာၾကားရံုနဲ႕ ဖန္သားၾကည္ၾကည္ ကလပ္ခြက္ထဲက ေသြးလိုနီနီရဲရဲ အရည္ေလးေတြေျပးျမင္မိျပီး လ်ာဖ်ားမွာ ခ်ိဴျမျမျပင္းရွရွေလး ခံစားလာရသလိုပဲ။ တကယ္ေတာ့ အနီေရာင္အျပင္ အျဖဴေရာင္၊ ပန္းေရာင္၀ိုင္ေတြပါရိွေသးတာ။ မွတ္သားမိသေလာက္က ၀ိုင္အနီကို အခန္းအပူခ်ိန္ ( room temperature) မွာထားျပီး အသားနဲ႕တြဲဖက္ေသာက္သံုးဖို႕ရာ အလြန္လို္က္ဖက္ပါသတဲ့။ ၀ိုင္အျဖဴကေတာ့ အေအးခံေသာက္ရင္ အရသာပိုထူးျပီး ငါးနဲ႕တြဲဖက္ ေသာက္သံုးသင့္တယ္လို႕ ဖိလစ္ပိုင္သူတစ္ေယာက္က ေျပာဖူးတယ္။ ၀ိုင္ခြက္ကို စက္၀ိုင္းပံု မသိမသာေလးလွဳပ္လိုက္ေတာ့ အရည္ထဲက ေမႊးပ်ံ႕တဲ့၀ိုင္နံ႕ထြက္လာသတဲ့။ အဲဒါကို အနံ႕ခံျပီးမွ ေသာက္ရပါသတဲ့။ 

ကိုယ္ကေတာ့ အျဖဴေရာ အနီေရာ ပန္းေရာ အကုန္ ၾကိဳက္တာပါပဲ။ ႏိုင္ငံတကာ ေလေၾကာင္းစီးခ်ိန္ဆိုရင္ ေသာက္ရခဲတဲ့ အေကာင္းစား၀ိုင္ျဖဴကို မွတ္မွတ္ရရေသာက္ေလ့ရိွတယ္။ မူးတာလဲမဟုတ္လဲ ရီေ၀ေ၀ေလးနဲ႕ ေလယာဥ္စီးရတာကိုၾကိဳက္တာေလ။ ကိုယ့္ျပည္တြင္းမွာေတာ့ ၾကံဳရင္ၾကံဳသလို ေမျမိဳ႕စပ်စ္၀ိုင္၊ ေတာင္ၾကီးစပ်စ္၀ိုင္တို႕ မွာျပီးေသာက္ခဲ့ပါေသးရဲ့။ ရွမ္းေျမာက္မွာေနတုန္းကေတာ့ ကြတ္ခိုင္ကထြက္တဲ့ ခ်ဥ္ေစာ္ကား၀ိုင္ (quench wine)ကို ေသာက္ခဲ့ဖူးတယ္။ ခ်င္းကထြက္တဲ့ ေတာင္ဇလပ္၀ိုင္တို႕ ရွမ္းက ခ်ယ္ရီ၀ိုင္တို႕ကိုေတာ့ ၾကားသာၾကားဖူးျပီး မေသာက္ဖူးေသးပါ။ ေစ်းၾကီးတဲ႕ ျပင္သစ္၀ိုင္တို႕ ၾသစေတးလ်၀ိုင္ တို႕ကိုေတာ့ စားပြဲေသာက္ပြဲ ၾကံဳမွ ဖရီးကစ္တာေလ။ ရာသီဥတုေအးတဲ့ အခ်ိန္ ၀ိုင္ကေလး တစ္ခြက္ေလာက္ေမာ့လိုက္ရရင္ေတာ့ ေသြးေၾကာကေလးေတြထဲအထိ ေႏြးေထြးျပီး ေနလို႕ေကာင္းသလိုပါပဲ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ စပ်စ္သီး၊စပ်စ္ရည္က အင္တီေအာက္ဆီးဒင့္ဓါတ္ပါတယ္ဆိုေတာ့ အိုမင္းရင့္ေရာ္မွဳ ကာကြယ္တယ္ဆိုပဲ။ အခုဆို အသက္ၾကီးလာျပီဆိုေတာ့ မ်ားမ်ားေသာက္ေပးမွ။ 

ေနာက္ျပီး ၀ိုင္က အေမွာင္ခန္းနဲ႕ အေအးဓါတ္ရိွတဲ့ ေနရာမွာ ႏွစ္ၾကာၾကာထားေလ ပိုေကာင္းေလဆိုေတာ့ ပုလင္းေပၚမွာ ဘယ္ႏွစ္ႏွစ္ၾကာျပီဆိုတာ ေစ်းကြက္၀င္ေအာင္ ေၾကာ္ျငာၾကတယ္မို႕လား။ အရင္တုန္းကဆို ကိုယ္တို႕ ေဂၚမစြံတစ္သိုက္က အိမ္ေထာင္က်ေနတဲ႕သူငယ္ခ်င္းေတြကို ငါတို႕က ႏွစ္ခ်ိဳ႕၀ိုင္ေတြဟ ၾကာေလ တန္ဖိုးတက္ေလဆိုျပီး ျငင္းခ်က္ထုတ္ခဲ့တာ သတိရေသးေတာ့။ (၀ါသနာအရ ၾကံဳလို႕ အပုပ္ခ်ရရင္- သူငယ္ခ်င္း အပ်ိဴၾကီး ေနာက္တစ္ေယာက္ကေတာ့ သူ႕ကိုယ္သူ မာစီဒီးကားပါတဲ့- ေစ်းၾကီးလြန္းလို႕ ေတာ္ရံုလူ ၀ယ္မစီးႏိုင္တာဆိုပဲ၊ မိုးစက္ သူငယ္ခ်င္းပီပီ အဲလိုေပါရဲတာ။)  တို႕အမ်ိဴးသား ကိုအ၀ွာ ကေတာ့ ကိုယ္၀ိုင္ေသာက္တာသိတိုင္း ၀ိုင္ထဲမွာအယ္လ္ကိုေဟာ ပါတယ္ဆိုျပီး သိပ္မၾကိဳက္ခ်င္ဘူး။ ဘာရမလဲ ေနာက္ဆို သူ႕ကိုပါ ၀ိုင္ပုလင္း ၀ယ္လာလိုက္တယ္။ ျငင္းမရေအာင္ အမွတ္တရလက္ေဆာင္ေပးျပီး အတူေသာက္ဖို႕စည္းရံုးလိုက္တာေပါ့   :-D

ေရွးျမန္မာထံုးစံမွာ ရပ္ရြာအသိုင္းအ၀ို္င္းၾကားက အျငင္းအခုန္ေတြကို ရပ္မိရပ္ဖေတြနဲ႕လက္ဖက္စားျပီး ၀ိုင္းေျဖရွင္းေလ႕ရိွတယ္လို႕ ၾကားဖူးတယ္။ ဘေလာ့ပိုင္ရွင္ စာေရးဆရာမ ပန္ဒိုရာကေတာ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ၀ိုင္ေသာက္ျပီးေဆြးေႏြးၾကမယ္တဲ့။ အဲဒီအိုင္ဒီယာကို ခ်ြင္းခ်က္မရိွ ေထာက္ခံခ်င္ပါတယ္ဗ်ိဴ႕။ ကဲ.... ၀ိုင္ေသာက္ျပီး ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးၾကရေအာင္ေနာ္ ............။

၀ိုင္ အတူေသာက္ျခင္း
ပန္ဒိုရာ (http://pandora-and-pandora.blogspot.com/2009/01/blog-post_05.html)

မူးယစ္ထံုထိုင္း ေမ့ေလ်ာ့ဖို႕ေတာ့မဟုတ္ဘူး
လြတ္လပ္ခ်င္တဲ့ေရွ႕အနာဂတ္ေတြအတြက္
ရဲနီစြန္းထင္းခဲ့တဲ့ေသြးစက္ေတြအတြက္
အေဟာင္းေတြခ်ဳပ္ၿငိမ္းေစဖို႕အတြက္
အသစ္ေတြကိုႀကိဳဆိုဖို႕အတြက္
တရားမွ်တမႈေတြအတြက္
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဲ႕
ေခၚသံ
၀ိုင္
၀ိုင္
၀ိုင္
၀ိုင္
တစ္ခြက္တည္းရယ္ပါ။

 

မိုးစက္ပြင့္

ေပါက္ေပါက္ရွာရွာ

source: flickr

ႀကိဳက္တာ၀ယ္စား
အေမရိကန္ႏိုင္ငံရွိ ၀က္ေမြးျမဴသူတစ္ဦးထံသို႔ တစ္ေန႔ေသာအခါ
လူႀကီးလူေကာင္းတစ္ဦး ေရာက္ရွိလာၿပီးစံုစမ္းေလ၏ ။
" ခင္ဗ်ားရဲ႕၀က္ေတြကို ဘယ္လိုအစာေတြေကြၽးသလဲဗ် "
" ကြၽန္ေတာ့္၀က္ေတြကို ထမင္းက်န္၊ ဟင္းက်န္ေတြနဲ႔
ဟင္းသီးဟင္းရြက္အပုပ္ေတြ ေရာစပ္ၿပီးေကြၽးပါတယ္ "
" ၾကားရတာစိတ္မေကာင္းစရာပဲ၊ ကြၽန္ေတာ္က ကမၻာ့တိရိစၦာန္မ်ား
ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖဲြ႕ကအရာရွိပါ ။
အခုလိုက်န္းမာေရးနဲ႔မညီညြတ္တဲ့အစာေတြ ေကြၽးမႈအတြက္ခင္ဗ်ားကို
ေဒၚလာတစ္ေထာင္ဒဏ္ေငြရိုက္ရပါလိမ့္မယ္ "
ဒဏ္ေငြေဆာင္ၿပီး ( ၃ ) လခန္႔ၾကာျပန္ေသာ္ ေနာက္ထပ္လူႀကီးလူေကာင္းတစ္ဦး
ေရာက္လာၿပီး စံုးစမ္းျပန္၏ ။
"ခင္ဗ်ား၀က္ေတြကို ဘယ္လိုအစာေတြေကြၽးသလဲဗ် "
" ဟုတ္ကဲ့၊ ေပါင္မုန္႔၊ ပူတင္း၊ ဒိန္ခဲ၊ အာလူး၊ ၾကက္ေပါင္းနဲ႔
ဗိုက္တာမင္အားေဆးေတြ ေရာစပ္ၿပီးေကြၽးပါတယ္ခင္ဗ်ာ "
" အားပါး၊ အ့ံၾသစရာပဲ၊ ကြၽန္ေတာ္က ကမၻာ့စားနပ္ရိကၡာအဖြဲ႔က အရာရွိပါ ။
ကမၻာႀကီးရဲ႕လူဦးေရေလးပံုတစ္ပံုေလာက္ ႏွစ္စဥ္အငတ္ေဘးႀကံဳေနရတာကိုေတာင္မွ
ခင္ဗ်ားကၿခိဳးၿခံဳမႈမရွိဘဲ ျဖဳန္းတီးပစ္ေနတာ အဲဒီအတြက္ခင္ဗ်ားကို
ေဒၚလာတစ္ေထာင္ဒဏ္ေငြရိုက္ပါတယ္ "
ဒဏ္ေငြေဆာင္ၿပီး မ်ားမၾကာမီေနာက္တစ္ဦးလာျပန္ေလ၏ ။
" ခင္ဗ်ား၀က္ေတြကို ဘယ္လိုအစာေတြေကြၽးပါသလဲခင္ဗ်ား "
" တစ္ေကာင္ကို တစ္ေဒၚလာစီေပးၿပီး ႀကိဳက္တာ၀ယ္စားလို႔ ေျပာလိုက္တယ္ "
စည္းကမ္းရွိသူ
" လူေတြကစည္းကမ္းမရွိၾကဘူးဗ်ာ ။ ငွားၿပီးရင္ျပန္မေပးခ်င္ၾကဘူး ။
ခင္ဗ်ားတို႔ပတ္၀န္းက်င္ေတာ့ မေျပာတတ္ဘူး "
" ကြၽန္ေတာ့္ပတ္၀န္းက်င္က စည္းကမ္းရွိရွိျပန္ေပးပါတယ္ ။
မိုးတြင္းတုန္းကငွားသြားတဲ့ထီးကို ေဆာင္းတြင္းက်ေတာ့ လာျပန္ေပးၿပီး
ေစာင္ျပန္ငွားသြားတယ္ ။ ေႏြေရာက္ေတာ့ ေစာင္လာပို႔ၿပီး
ယပ္ေတာင္ျပန္ငွားသြားၾကတယ္ဗ် "
မွားယြင္းမႈ၏ရလဒ္
" မင္းနဲ႔ငါနဲ႔ညားလာတာ အခုဆိုရင္အိမ္ေထာင္သက္တမ္း အႏွစ္အစိတ္ရွိၿပီ ။
တကယ္တမ္းေျပာရရင္ အဲဒီကိစ္စဟာ မွားယြင္းမႈတစ္ခုရဲ႕ ရလဒ္ပဲ "
" ဘယ္လို ဘယ္လို ဘာေျပာတယ္ ရွင္းစမ္းပါဦး "
" ဒီလိုေလ၊ အဲဒီမင္းကို စေတြ႕တဲ့ေန႔က ငါေလခြၽန္မိတာ မင္းကိုေခၚတာ
မဟုတ္ဘူး ။ တကၠစီသမားကိုကြ "
သိနားလည္မႈ
" မင္းတို႔ထဲမွာ စႏၵရားအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္းသိတဲ့သူ ပါသလားကြ "
" ပါပါတယ္ဆရာ၊ ကြၽန္ေတာ္ စႏၵရားတီးတတ္ပါတယ္။ စႏၵရားအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္းသိပါတယ္ "
" ဒါဆို ဒီစႏၵရားကို ကားေပၚတင္တဲ့အခါ မင္းကဦးေဆာင္ၿပီး
ဂရုစိုက္တင္ေပးစမ္းပါကြာ "
သူ႕လက္ရာ
" ဒီေန႔ ကြၽန္မခ်က္ေကြၽးတဲ့ဟင္းက ဘယ့္ႏွယ္ေနလဲဟင္ "
" ေကာင္းတယ္ မိန္းမရာ၊ ခ်ိဳၿပီးဆိမ့္ေနတာပဲ "
" မဟုတ္ေသးပါဘူးေတာ္၊ ခ်က္နည္းျပဳတ္နည္းစာအုပ္ထဲမွာ
ခ်ဥ္စပ္လို႔ေရးထားတယ္ရွင့္ "
ထီးတစ္လက္၏သံသရာ
" အခုလာရတာကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့သံုးရက္က ကြၽန္ေတာ့္ဆီက ငွားသြားတဲ့ထီးကို
ျပန္ယူခ်င္လို႔ပါ "
" ေဟာဗ်ာ၊ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ မေန႔ကအိမ္လာလည္ရင္း ခဏငွားသြားတယ္ဗ်။
သူ႔ဆီသြားေတာင္းေတာ့ ေယာက္ဖတစ္ေယာက္ ခဏငွားသြားလို႔ပါတဲ့။
အေရးႀကီးသလား၊ လိုက္ရွာေပးမယ္ေလ "
" အေရးႀကီးပါေသာ္ေကာဗ်ာ။ ကြၽန္ေတာ္ကလည္း အဲဒီထီးကိုငွားေဆာင္းလာခဲ့တာ။
အဲဒါလာေတာင္းေနလို႔ဗ်ိဳ႕။ သူကလည္းဒီထီးဟာ သူ႔ထီးမဟုတ္ဘူး
ခဏငွားလာတာတဲ့ "
စိတ္ခ်စမ္းပါ
" ဒီမွာရွင့္ ေလယာဥ္ပ်ံေမာင္းတဲ့ဆရာႀကီး၊ ကြၽန္မတစ္ခါမွ
ေလယာဥ္ပ်ံမစီးဖူးလို႔ ရင္ေတြတုန္လိုက္တာရွင္။
ကြၽန္မတို႔ခရီးသည္ေတြအားလံုးေဘးကင္းရန္ကင္းနဲ႔
ေျမျပင္ေပၚျပန္ေရာက္မွာပါေနာ္ "
" စိတ္ခ်ပါဗ်ာ။ ကြၽန္ေတာ္ေလယာဥ္ေမာင္းလာတာၾကာပါၿပီ။ ဘယ္သူ႔ကိုမွ
ေကာင္းကင္မွာမထားခဲ့ပါဘူး "
ယံုပါတယ္
" တစ္ဆိတ္ေလာက္ ခင္ဗ်ား၊ ကြၽန္ေတာ့္စက္ဘီးကို ၾကည့္ထားေပးစမ္းပါ "
" ေဟ့ေကာင္ ငါကအယ္ဒီတာကြ "
" ရပါတယ္၊ ကြၽန္ေတာ္ခင္ဗ်ားကိုယံုပါတယ္ "
ေမေမ့စကား
" လက္ေရးညံ့လိုက္တာကြာ၊ မင္းကိုေန႔တိုင္းရိုက္ရတာလည္း လက္ေညာင္းလွၿပီ၊
မင္းအိမ္ကဘာမွဂရုမစိုက္ဘူးလား "
" ကြၽန္ေတာ့္ေမေမကေျပာတယ္ဆရာ၊ ငါ့သားလက္ေရးမလွလည္းကိစ္စမရွိဘူးတဲ့၊
ဘယ္သူမွမဖတ္တတ္ရင္ေနပါေစတဲ့၊ ႀကီးရင္ဆရာ၀န္လုပ္ခိုင္းမွာတဲ့ "
ဘယ္သူ႕လက္ခ်က္လဲ
" ဟိုေန႔က ေလးထပ္တိုက္ေပၚက မင္းခုန္ခ်တာ အံ့ၾသတယ္ကြာ၊ ရုပ္ရွင္ထဲက
စတန္႔မင္းသားေတြ စြန္႔စားျပတဲ့အတိုင္းပဲ၊ ကားရုိက္ဖို႔ေလ့က်င့္ေနတာလား "
" ဟင္း ..... ဟင္း ..... ငါလည္း စဥ္းစားေနတာ၊ ဘယ္သူမ်ား
ငါ့ကိုတြန္းခ်လိုက္တာလဲလို႔ "
တစ္ေယာက္တစ္လွည့္
" ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏွစ္ေယာက္ လက္ထပ္ၿပီးတဲ့အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္
ဟန္းနီးမြန္းထြက္ခ်င္လို႔ ခြင့္ဆယ္ရက္ေလာက္ ေပးပါခင္ဗ်ာ "
" အင္း ..... ခက္တာပဲ။ ေလာေလာဆယ္အလုပ္ေတြ က်ပ္ေနေတာ့တစ္ေယာက္ေယာက္
မရွိရင္လည္းမျဖစ္ျပန္ဘူး။
ႏွစ္ေယာက္စလံုးကငါ့ကုမၸဏီရဲ႕စံျပ၀န္ထမ္းေတြဆိုေတာ့
ခြင့္မေပးႏိုင္ဘူးလို႔လည္း မေျပာရက္ျပန္ဘူး။
ဒီေတာ့တစ္ေယာက္တစ္လွည့္စီသြားၾကဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံပါရေစကြာ "
သူ႕ေနရာသူျပန္သြား
" ေဟာဒီခြက္ထဲက ေက်ာက္ခဲေလးေတြဘယ္ေရာက္ကုန္ၿပီလဲ "
" ဪ ..... အဲဒါေက်ာက္တံုးေလးေတြလား၊ ကြၽန္ေတာ္ကေသာက္ရမယ့္ေဆးမွတ္လို႔
ခုနကပဲေသာက္လိုက္မိၿပီ ဆရာမ "
" ေဟာေတာ္ ဒုကၡပါပဲ။ အဲဒါရွင္သတိရလာရင္ ျပဖို႔ထားတာ။ ရွင့္ဆီးအိမ္ထဲက
ခဲြထုတ္ထားတဲ့ဟာေတြရွင့္ "
ေမးမွသိတယ္
" မင္းတို႕လင္မယား ျပန္ေပါင္းထုပ္သြားၾကၿပီလို႔ၾကားရတာ ၀မ္းသာတယ္ကြာ၊
ေန႕ခင္းတုန္းကေတာင္ မင္းတို႕အိမ္ေရွ႕က ျဖတ္ေလွ်ာက္ေတာ့
မင္းတို႔လင္မယားႏွစ္ေယာက္ ထင္းေတြအတူတူခဲြေနၾကတာ ေတြ႕မိေသးတယ္ကြာ "
" ထင္းမဟုတ္ဘူး သူငယ္ခ်င္းရဲ႕ ၊ အိမ္ေထာင္ပရိေဘာဂေတြ "
ေျပာခ်င္တာကဒီလိုပါ
" မင္းဟာကားကို တစ္နာရီမိုင္တစ္ရာႏႈန္းေလာက္နဲ႔ ေမာင္းလာတယ္ ။
ၿပီးေတာ့ညအေမွာင္ထဲ ကားေရွ႕မီးကို ဖြင့္မေမာင္းဘူး ။ လမ္းလည္းမွားလာတယ္ ။
ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္လည္း မပါဘူး ။ ကိုင္း .....
ဒီေလာက္ေတာင္အျပစ္ေတြမ်ားတာ ဘာေျပာခ်င္ေသးလဲ "
" ကြၽန္ေတာ္ေျပာခ်င္တာက ကြၽန္ေတာ့္မွာအျပစ္တစ္ခုပဲ ရွိပါတယ္ ။
အဲဒါကေတာ့ဒီကားကုိ ခိုးလာတာပါပဲ "
ဘယ္သူမွမေျပာနဲ႔ေနာ္
" ဓူ၀ံၾကယ္ဆိုတာ ဘယ္ဟာလဲဟင္ဘိုးဘိုး "
" ဟိုး ..... ေတာင္ဘက္က ၾကယ္နီနီႀကီးဟာ ဓူ၀ံၾကယ္ေပါ့ ေျမးရဲ႕ "
" ဟင္ ..... ေက်ာင္းမွာ ဆရာမကေျပာေတာ့ ဓူ၀ံၾကယ္ဟာ ေျမာက္အရပ္မွာရွိတယ္ဆို "
" ရွဴး ..... ဘယ္သူမွ ေလွ်ာက္မေျပာေလနဲ႔ ၊ ဓူ၀ံၾကယ္ေတာင္ဘက္ကို
ေျပာင္းသြားတာတစ္ပတ္ေလာက္ပဲရွိေသးတယ္ ေျမးရဲ႕ "
စနစ္တက်အသံုးျပဳနည္း
" မနက္က၀ယ္သြားတဲ့ ယပ္ေတာင္က တစ္ခါႏွစ္ခါပဲခတ္ရေသးတယ္ စုတ္သြားၿပီ ၊
ဘယ္လိုျဖစ္တာရတာလဲ "
" အသံုးျပဳပံုမွားလို႔ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ ၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေရာင္းတဲ့
ယပ္ေတာင္ဟာ လက္နဲ႔ၿငိမ္ၿငိမ္ေလးကိုင္ထားၿပီး ခပ္ေစခ်င္တဲ့အရာ၀တၱဳကို
ယပ္ေတာင္ေရွ႕မွာ ဟိုဖက္ဒီဖက္ ခပ္ျမန္ျမန္လွည့္ေပးရပါတယ္ခင္ဗ်ား "
နားေလးသူမို႔ပါ
" ခုနက စတိတ္ရႈိးေပၚမွာ အသံၿပဲႀကီးနဲ႔ ဟဲဗီးသီခ်င္းဆိုသြားတာ ခင္ဗ်ားမဟုတ္လား "
" ဟုတ္ပါတယ္ ၊ ကြၽန္ေတာ္က တက္သစ္စဟဲဗီးအဆိုေတာ္ပါ "
" ဒါဆိုတစ္ဆိတ္ ကူညီစမ္းပါ ။ ပဲြခင္းထဲမွာ က်ဳပ္မိန္းမနဲ႔
လူခ်င္းကြဲသြားလို႔ ခပ္က်ယ္က်ယ္ေအာ္ေပးစမ္းပါ ။ သူက နားနည္းနည္းေလးတယ္ "
ဟိုတစ္မ်ိဳး ဒီတစ္မ်ိဳး
" ေမာင္မင္းအေနနဲ႔ ဘာေျပာခ်င္ေသးလဲ "
" ကြၽန္ေတာ္မ်ိဳး ဘာေျပာရေတာ့မွာလဲ တရားသူႀကီးမင္းခင္ဗ်ာ ။ သူ႔အခန္းထဲ
၀င္ခိုးတုန္းက တရားလိုဟာ အိပ္ေမာက်ေနတာပါ ။ အခုက်ေတာ့ သူ႔အိမ္ထဲ၀င္ခိုးတာ
ေသေသခ်ာခ်ာျမင္ပါတယ္လို႔ ထြက္ဆိုေနပါတယ္ "
ေမေမ့တာ၀န္ထားလိုက္
" ဒီလူနဲ႔သမီးလက္မထပ္ခ်င္ဘူးေမေမ ၊ သူနဲ႔သမီးနဲ႔ အယူအဆခ်င္း မတူၾကဘူး ။
သူကငရဲရွိတယ္ဆိုတာကို မယံုဘူးလို႔အေၾကာက္အကန္ေျပာတယ္ ေမေမရဲ႕ "
" လက္ထပ္မွာသာ ထပ္လိုက္ပါသမီးရယ္ ၊ ငရဲတကယ္ရွိေၾကာင္း သိေအာင္လုပ္ဖို႔
ေမေမ့တာ၀န္ထားလိုက္စမ္းပါ "
အေမြဆက္ခံမိလို႔
" ခင္ဗ်ား မေသသင့္ဘူးဗ် ။ ဟုတ္တယ္ ၊ တကယ္ဆို ခင္ဗ်ား မေသသင့္ေသးဘူး "
" ေဟ့လူ မူးမူးနဲ႔ အုတ္ဂူေရွ႕မွာငိုၿပီး ဘာေတြလာေျပာေနတာလဲ ။
ဒီဂူထဲျမဳပ္ထားတာ ခင္ဗ်ားရဲ႕အခင္ဆံုးမိတ္ေဆြမို႔လို႔လား "
" ဟင့္အင္း ..... ကြၽန္ေတာ့္မိန္းမရဲ႕ ပထမေယာက်္ားပါ "
မေျမာက္ပါနဲ႔ဗ်ာ
" မင္းခိုးတဲ့ပစ္စည္းေတြက အစံုပါပဲလားကြ ၊ တီဗီြရယ္ ၊ ေအာက္စက္ရယ္ ၊
ေရခဲေသတၱာရယ္ ၊ ပန္ကာရယ္ ၊ မီးခံေသတၱာရယ္ ၊ အိမ္သားေတြတစ္ေယာက္မွ
မႏိုးေစဘဲ အျပင္ကိုဒါေတြအကုန္သယ္ထုတ္ႏိုင္တာ ခ်ီးက်ဴးပါတယ္ကြာ "
" ဟာ ..... တရားသူႀကီးမင္းကလည္း ကြၽန္ေတာ့္ကုိ
အေနခက္ေအာင္ေျမွာက္ေနျပန္ၿပီ "
အထင္နဲ႔အျမင္
" ကြၽန္မသားေလး ေရနစ္တုန္းကဆယ္ၿပီး အိမ္လာပို႔ေပးတာ ရွင္မဟုတ္လား "
" ဟုတ္ပါတယ္ ၊ ဒီလိုေပါ့ဗ်ာ ၊ ႀကံဳႀကိဳက္လို႔ကယ္တာပဲဟာ ၊
ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း တကူးတကလာေျပာစရာ မလိုပါဘူး "
" ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း လာေျပာတာမဟုတ္ဘူးရွင့္ ၊ သူ႔လက္ကဟန္းခ်ိန္းပါမလာလို႔
ထင္တာကတျခား
" တရားခံက သူငယ္မကို ပဲြခင္းထဲက ေခၚထုတ္သြားၿပီး လူရွင္းတဲ့ေနရာေရာက္မွ
ပါသမွ်လုယက္သြားတယ္ဆိုတာ ဟုတ္သလား "
" ဟုတ္ပါတယ္ ၊ တရားသူႀကီးမင္း "
" ဒါျဖင့္ရင္ ပဲြခင္းပရိသတ္ထဲမွာတုန္းက ဘာျဖစ္လို႔ေအာ္ဟစ္အကူအညီ မေတာင္းခဲ့တာလဲ "
" ကြၽန္မနားကိုအသာကပ္ၿပီး လက္ကုတ္ေခၚသြားတုန္းက ဒီလုိလုပ္လိမ့္မယ္
မထင္ခဲ့မိလို႔ပါရွင္ "
သိခ်င္လို႔
" ဗ်ိဳ႕ အိမ္ရွင္တို႔ ၊ တစ္ဆိတ္ေလာက္ေခြးၾကည့္ေပးပါ "
" မစိုးရိမ္ပါနဲ႔ ရဲရဲသာလာခဲ့ပါ "
" ခင္ဗ်ားေခြးက မကိုက္တတ္ဖူးလားဗ် "
" ကြၽန္ေတာ္လည္း အဲဒါကိုသိခ်င္ေနတာ ၊ ဒီေကာင္ကအခုမနက္မွ ၀ယ္လာတာေလ "
ျပင္ပအစားအစာ
" ဗ်ိဳ႕ဆရာသမား ၊ ဟိုလူသူ႔မိန္းမကို မိေက်ာင္းကန္ထဲ တြန္းခ်ေနတယ္ ။
ျမန္ျမန္သြားကယ္ၾကရေအာင္ "
" ဟင္း ..... တယ္ခက္တဲ့လူပဲ ၊ မိေက်ာင္းေမြးျမဴေရးစခန္းမွာ
ျပင္ပအစားအစာေတြ လံုး၀ေကြၽးခြင့္ မရွိတာကို သူမသိလို႔ထင္တယ္ "
သမ္းျပတာမဟုတ္ပါ
" ရွင္ ေတာ္ေတာ္ရိုင္းပါလား ၊ ကြၽန္မေရွ႕မွာပါးစပ္ကို လက္၀ါးနဲ႔မကာဘဲ
သမ္းျပတာႏွစ္ႀကိမ္ရွိသြားၿပီ "
" အထင္မလဲြပါနဲ႔ဗ်ာ ၊ ကြၽန္ေတာ္ တစ္ခုခုေျပာဖို႔ႀကံတိုင္း
ခင္ဗ်ားကေရပတ္မ၀င္ေအာင္ ေျပာေနတာကိုးဗ် "
ေယာက်္ားဆိုတာ
" ေဟာဟိုထိုင္ေနတဲ့လူဟာ ခုနကတစ္ခ်ိန္လံုးလိုလို ကြၽန္မကိုစိုက္ၾကည့္ေနတာ
၊ အခုမမေရာက္လာမွပဲ ခပ္တည္တည္ေနေဖာ္ရေတာ့တယ္ "
" ဘယ္သူလဲ ဟိုလူလား ၊ အဲဒါမမအမ်ိဳးသားေလ "
တလဲြမထင္ပါနဲ႔
" ခင္ဗ်ားၾကည့္ရတာ မုဆိုး၀ါေတာ္ေတာ္ရင့္ေနၿပီနဲ႔တူတယ္ "
" ဘာျဖစ္လို႔လဲဗ် "
" ဒီတစ္ေန႔လံုး ျခေသၤ့ေတြ ၊ က်ားေတြပဲလိုက္ပစ္ေနတာ ေတြ႕လို႔ပါ "
" ဒါကဒီလိုပါ ၊ ဒီမနက္ထြက္လာတုန္းက စာကေလးေတြ ၊ ငွက္ေတြဖမ္းဖို႔ပါပဲ ၊
ဒါေပမဲ့ မ်က္မွန္ကသစ္ကိုင္းနဲ႔ၿငိၿပီး က်ေပ်ာက္သြားလို႔ "
ဆရာ့ညႊန္ၾကားခ်က္
" တပည့္ေရ ၊ ဟိုဓါတ္ႀကိဳးတစ္ေခ်ာင္းကို ခဏကိုင္ၾကည့္စမ္းကြာ "
" ဟုတ္ကဲ့ဆရာ "
" ဘယ္လိုေနလဲကြ "
" ဘယ္လိုမွ မေနဘူးဆရာ "
" အင္း ..... ဒါဆို က်န္တဲ့တစ္စကို သြားမကိုင္နဲ႔ ဓါတ္လိုက္လိမ့္မယ္ "
လိုခ်င္ရင္ေျပာပါ
" ခင္ဗ်ားတို႔ ထမင္းဆိုင္က ၾကက္သားဟင္းပန္းကန္ကို ၾကည့္ပါဦး ၊
အရုိးနဲ႔အေရခံြခ်ည္းပဲ "
" ဘာလဲ ၊ အေမြးနဲ႔ လိုခ်င္လို႔လား "

ခံစားသိျမင္မွဴျဖင့္ အလုပ္လုပ္ၾကျခင္း (အီးက်ဴ)

(အီးက်ဴ လို႕ေခၚတဲ့ emotional quotient ကို လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ႏွစ္ေလာက္ကစျပီး မိတ္ဆက္မွတ္သားခဲ့ရပါတယ္။ ဆင္မီနာ ႏွစ္ခုေလာက္မွာၾကားသိနားေထာင္ျပီးတဲ့ေနာက္ စိတ္၀င္စားလာတာနဲ႕ Daniel Goleman ရဲ့စာအုပ္ေလးကို အပိုင္၀ယ္ျဖစ္တယ္။ ဘာသာျပန္ခ်င္စိတ္လည္းရိွခဲ့တယ္။ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ မလုပ္ျဖစ္ခဲ့ဘူး။ အခုေတာ့ က်ြန္မလုပ္ငန္းခြင္မွာေရာ ျပင္ပမွာေရာ အီးက်ဴဆိုတဲ့စကားက သံုးေနက်ျဖစ္ေနျပီမို႕ ဆီသည္မလက္သုတ္ေတာင္ျဖစ္ေနျပီ။ ဘာသာမျပန္ခ်င္ေတာ့ပါဘူး။ အက်ဥ္းခ်ံဴးေလးေတာ့ လိုတဲ့အခါ ျပန္ျပန္ျပီး refer လုပ္လို႕လြယ္ေအာင္တင္ထားလိုက္တယ္။ )

ကိုေက်ာ္နဲ႕ ကိုေမာ္ က ေက်ာင္းေနဖက္ေတြျဖစ္တယ္။ ေက်ာင္းစာမွာ ကိုေက်ာ္က အျမဲအမွတ္ေကာင္းေကာင္းနဲ႕ေအာင္တယ္။ ဘြဲ႕ရေတာ့လည္း မာစတာတန္းကို ထူးထူးခၽြန္ခၽြန္ေအာင္ခဲ့တယ္။ ကိုေမာ္ကေတာ့ အတန္းထဲမွာ ပညာရည္အဆင့္အရ သူလိုငါလို ေပမယ့္ အတန္းသားေတြရဲ႕ခ်စ္ခင္ေလးစားမွဴနဲ႕ ဆရာ၊ဆရာမ ေတြရဲ႕ယံုၾကည္ျခင္းခံရသူ။ အဲဒီႏွစ္ေယာက္က ဘြဲ႕ရခ်ိန္မွာ ကုမၼဏီအသီးသီးမွာ အငယ္တန္း အရာရိွ အလုပ္ရၾကပါတယ္။ ကိုေက်ာ္ကက အလုပ္ၾကိဳးစားျပီး ထံုးစံအတိုင္း စာရြက္ေတြနဲ႕ အလုပ္မ်ားေနေလ႕ရိွတယ္။ တစ္ျခားလူေတြကို ခပ္ဖယ္ဖယ္ေနျပီး အခန္းထဲမွာ မိမိဘာသာ အခ်ိန္ကုန္ေလ့ရိွပါတယ္။ အစည္းအေ၀းေတြမွာ အျငင္းသန္ျပီး ကိုယ့္အယူအဆကို တရားေသစြဲကိုင္တတ္သူလို႕ နာမည္ထြက္ပါတယ္။ ကိုေမာ္ကေတာ့ လုပ္စရာရိွတာကို တည္တည္ျငိမ္ျငိမ္နဲ႕ ျပီးစီးေအာင္ေဆာင္ရြက္ျပီး လိုအပ္ရင္ တစ္ဖက္သားဆီက အၾကံဥာဏ္ေတာင္းယူဖို႕နဲ႕ ကိုယ့္လုပ္လက္စကေလးခဏျဖတ္ျပီး အကူအညီတစ္ခုခု ေပးလိုက္ဖို႕ ၀န္မေလးတတ္သူတစ္ေယာက္ပါ။ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္အားလံုးက ကိုေမာ္ကို ေလးစားခ်စ္ခင္သလို အတူတြဲလုပ္ရတာလည္း ေပ်ာ္ၾကပါတယ္။ ႏွစ္ႏွစ္အၾကာမွာေတာ့ ကိုေက်ာ္ဟာလက္ရိွအလုပ္က ရပ္စဲခံရျပီး ကိုေမာ္ကေတာ့ သူ႕ရဲ႕ ကုမၼဏီမွာ တစ္ဆင့္ျမင့္ရာထူးကို ထမ္းေဆာင္ေနရပါျပီ။

အဲဒီျဖစ္ရပ္မွန္ဇာတ္လမ္းကေလးမ်ိဳးကို သင့္ပါတ္၀န္းက်င္၊ ဒါမွမဟုတ္ သင္ကိုယ္တိုင္ ၾကံဳဖူးပါသလား။ ေက်ာင္းစာထူးခၽြန္သူ ဒါမွမဟုတ္ ဥာဏ္ၾကီးရွင္တိုင္းဟာ လုပ္ငန္းခြင္မွာ သူမ်ားထက္ ေအာင္ျမင္သူေတြျဖစ္ၾကသလား။

ဒီေန႕ေခတ္မွာ ခံစားသိျမင္မွဴဟာ လုပ္ငန္းခြင္ထဲမွာ ပိုလို႕ပိုလို႕ အေရးပါလာပါတယ္။ အိုင္က်ဴ လို႕ အမ်ားသိၾကတဲ့ (IQ- Intelligent Quotient ) ဥာဏ္ရည္ျပကိန္းဟာ လုပ္ငန္းခြင္ ေအာင္ျမင္မွဴနဲ႕ ဆက္စပ္မွဳအနည္းငယ္သာရိွျပီး အီးက်ဴ (EQ- Emotional Quotient ) ေခၚ ခံစားသိျမင္မွဴစြမ္းရည္ျပကိန္း ဟာ ငါးဆပိုမို အက်ိဴးသက္ေရာက္မွဴရိွတယ္လို႕ သုေတသနျပဳခ်က္မ်ားအရ သိရိွရပါတယ္။ ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ
အီးက်ဴ ဟာ လုပ္ငန္းထူးခၽြန္ေအာင္ျမင္သူမ်ားရဲ့ မရိွမျဖစ္ အေျခခံအုတ္ျမစ္မ်ားျဖစ္တယ္လို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ စာေရးသူ က အီးက်ဴကို ငါးပိုင္းခြဲျပပါတယ္။
(၁) ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ခြဲျခားသိျမင္ျခင္း (self-awareness)
(၂) ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ စည္းကမ္းတက်ရိွေစျခင္း (self-regulation)
(၃) လံွဴ႕ေဆာ္ႏိုင္စြမ္းရိွျခင္း ( Motivation)
(၄) နားလည္စာနာတတ္ျခင္း ( Empathy )
(၅) လူမွဴဆက္ဆံေရး ေကာင္းမြန္ျခင္း (Social skills ) တို႕ျဖစ္ၾကပါတယ္။

သူ႕ရဲ့ဆန္႕က်င္ဖက္ မေအာင္ျမင္သူမ်ား ( Losers )မွာ ေတြ႕ေလ့ရိွတဲ့ အဓိက လကၡဏာႏွစ္ရပ္ကေတာ့ -
(၁) သေဘာထားတင္းမာျခင္း-(rigidity) နဲ႕
(၂) ဆက္ဆံေရးညံ႕ဖ်င္းျခင္း (poor relationship) တို႕ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ ႏွစ္ခ်က္ရဲ့ ဆင့္ပြားလကၡဏာေတြကေတာ့-

• ျပိဳင္လိုစိတ္ၾကီးမားျပီး ကိုယ္ကပဲ အျမဲသာခ်င္တာ
• မျဖစ္ႏိုင္တာကို မႏိုင္၀န္ထမ္းခ်င္တာ
• ကိုယ္တိုင္လည္း ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ ခ်ံဴးခ်ံဴးက်ေအာင္လုပ္၊ သူမ်ားကိုလည္းအလားတူျဖစ္ေစတာ
• အခြင့္အာဏာမက္ေမာတာ
• ထင္ေပၚခ်င္လြန္းလို႕ သူမ်ားကိုေ၀ဖန္တိုက္ခိုက္တာ
• လူျမင္ေကာင္းဖို႕ကို ဦးစားသိပ္ေပးတာ
• အမွားကို၀န္မခံခ်င္တာ တို႕ျဖစ္ပါတယ္။

အီးက်ဴဟာ လူေပၚလူေဇာ္လုပ္နည္းမဟုတ္ပါ။ သူမ်ား ဘာေျပာေျပာ မဆန္႕က်င္ဘဲ ေျပာသမွ် တျပံဳး ျပံဳးလက္ခံျပီး ပီယေဆးေဖၚဖို႕လည္းမဟုတ္ပါ။ လက္ေတြ႕နဲ႕ သေဘာတရားေပါင္းစပ္ထားပါတယ္။ စာေရးသူက ေရႊဥပေဒသ (၂၅)ရပ္ကိုေအာက္ပါအတိုင္း တင္ျပထားပါတယ္။

(၁) ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္သိျခင္း။ (emotional awareness)
တစ္ေန႕လွ်င္ နာရီ၀က္ခန္႕ ဘာအလုပ္မွမလုပ္ဘဲ စိတ္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ ဆိုလိုသည္မွာ အလဟသာ ကုန္မည့္အခ်ိန္မ်ား (ဥပမာ TV ၾကည့္ျခင္း) ကိုေလွ်ာ့ခ်ျပီး ေလးနက္ေသာ ကိစöမ်ားေတြးေပးပါ။ လက္ရိွအလုပ္ကဘယ္လိုေနသလဲ၊ ကိုယ္ဘာျဖစ္ခ်င္သလဲ၊ ဘာေတြခံစားရသလဲစသျဖင့္။ ေအာင္ျမင္ေသာ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားတြင္ လုပ္ငန္းအေပၚထားေသာ တြယ္တာစိတ္ (passion) ကအဓိကက်သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

(၂) ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္တိက်စြာ သံုးသပ္ျခင္း။ ( accurate self-assessment )
ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေ၀ဖန္သံုးသပ္ပါ။ အထက္က နံပါတ္(၁) ႏွင့္ တူသေယာင္ရိွသည္။ သို႕ေသာ္ ကိုယ့္ အားနည္းခ်က္၊ အားသာခ်က္မ်ားကို ဘက္မလိုက္ဘဲ သံုးသပ္ရန္ျဖစ္သည္။ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားကို သံုးသပ္ကာ သင္ခန္းစာယူျခင္း ႏွင့္ အသစ္ျဖစ္ေသာ အၾကံေကာင္း၊ ဥာဏ္ေကာင္း မ်ားကို လက္ခံၾကိဳဆိုျခင္းတို႕ ပါ၀င္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ရယ္ေမာပစ္ရန္ (ဥပမာ- ငါေတာ္ေတာ္တံုးခဲ့တာဘဲ စသျဖင့္) လိုအပ္သည္။

(၃) ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္ျခင္း။ (self-confidence)
ယံုၾကည္ခ်က္ခိုင္မာစြာ ေျပာဆိုလုပ္ကိုင္ျခင္းက ေအာင္ျမင္မွဴအတြက္ အခရာက်ေပသည္။ လူၾကိဳက္မမ်ားေသာ အယူအဆတစ္ခုကိုေျပာရဲျခင္း၊ မွန္တဲ့ဘက္ကို လိုက္ရဲျခင္း၊ မတြန္႕မဆုတ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရဲျခင္း တို႕ပါ၀င္သည္။ သတိထားရန္မွာ ယံုၾကည္မွဴလြန္ကဲျပီး ဆက္ဆံေရးညံ႕ဖ်င္းကာ ေမာ္ၾကြားသည္႕ပံုစံ မျဖစ္ေစရန္ပင္ျဖစ္သည္။

(၄) ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ထိမ္းခ်ဴပ္ႏိုင္္ျခင္း။ (self-control)
အၾကပ္အတည္းႏွင့္ ဖိအားမ်ားၾကားမွပင္ စိတ္ကိုတည္တည္ျငိမ္ျငိမ္ ထိ္မ္းခ်ဴပ္ႏိုင္ေရး၊ အာရံုစူးစိုက္ေနေရး ျဖစ္သည္။ အလုပ္ဖိအားသည္ တစ္စံုတစ္ခုေသာ အတိုင္းအတာအထိ အက်ိဳးရိွပါသည္။ အေလးမမွ ၾကြက္သားတက္သလို လုပ္ႏိုင္စြမ္းအားမ်ား တိုးတက္ေစပါသည္။ သို႕ေသာ္ ေသြးဆူတုန္႕ျပန္တတ္ျခင္းက အက်ိဴးထက္ အျပစ္ကိုသာျဖစ္ေစပါသည္။ မိုက္တိုင္ဆန္က လက္ေ၀ွ႕ပြဲမွာ ေသြးဆူျပီး ဟိုလီဖီးနားရြက္ကို ကိုက္ခဲ့မိလို႕ ဟိုးေလးတေၾကာ္ ျပစ္တင္ခံရျပီး ေဒၚလာ ၃သန္းေလ်ာ္ရတာ သတိရေစလိုပါသည္။

(၅) ယံုၾကည္ထိုက္ျခင္း။ (trust-worthiness)
တည္ၾကည္ေျဖာင့္မတ္တယ္လို႕ အမ်ားကလက္ခံယံုၾကည္ရန္အတြက္ အမွန္ဖက္က ရပ္တည္ရဲရပါမည္။ ကိုယ့္အမွား ရိွခဲ့ရင္ ၀န္ခံရဲျပီး သူမ်ားမသမာတာကို ေထာက္ျပရဲရပါမည္။ ေပးထားတဲ့ကတိကို ထိမ္းသိမ္းတာ ႏွင့္ အလုပ္ခြင္ထဲမွာ ရည္မွန္းခ်က္ျပည္႕မီေရး အာမခံတာ တို႕လည္းပါ၀င္သည္။ အလုပ္လုပ္ရာမွာ ေသသပ္ျပီး သတိရိွတဲ့အတြက္ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္ႏွင့္ အထက္လူၾကီးမွ ယံုၾကည္မွဳရိွရန္ ဂရုစိုက္ရပါမည္။

(၆) တာ၀န္ယူတတ္ျခင္း။ (responsibility)
သူ႕ေၾကာင့္ ငါ႕ေၾကာင့္ အျပစ္မဖို႕ဘဲ ကိုယ္နဲ႕ သြယ္၀ိုက္ျဖစ္ေစ တိုက္ရိုက္ျဖစ္ေစ ပါတ္သက္တာေတြကို အျပည္႕အ၀ တာ၀န္ယူတတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ သူမ်ားအျပစ္ကို အရင္မရွာဘဲ ငါဘာလိုအပ္သြားပါလိမ့္လို႕ ဦးစြာစဥ္းစားဆင္ျခင္တတ္ရပါမည္။

(၇) ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ရိွျခင္း။ (adaptability)
ေျပာင္းလဲတတ္ေသာ အေျခအေနမ်ားတြင္ လိုအပ္သလို ဦးစားေပးအဆင့္ေျပာင္းကာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရမည္။ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ရိွမွ အေရးေပၚအေျခအေနတြင္ အေကာင္းဆံုး နည္းA်ဴဟာ ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္လိမ့္မည္။

(၈) ဖန္တီးႏိုင္စြမ္းအားရိိွျခင္း။ (Innovation)
ဘက္ေပါင္းစံုမွ အၾကံသစ္ဥာဏ္သစ္မ်ားကို ရယူျပီး ထုတ္ႏုတ္သံုးသပ္ျခင္းျဖင့္ ေနာက္ဆံုးတြင္ တိက်ခိုင္မာေသာ အေျဖတစ္ခုထြက္လာေစႏိုင္သည္။ မိမိကိုယ္တိုင္ အၾကံသစ္ဥာဏ္သစ္မ်ား ေပးတတ္ျပီး မထင္မွတ္တဲ့ရွဴေဒါင့္က စဥ္းစားျပတာတို႕ ပါ၀င္သည္။

(၉) ပန္းတိုင္အတြက္တြန္းအားေမြးျခင္း။ (Achievement drive)
ကိုယ့္လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္ဖို႕ အင္တို္က္အားတိုက္ ေဆာင္ရြက္တတ္ဖို႕၊ တစ္ခါတစ္ရံ ေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့ ရလာဒ္ထက္ပိုေကာင္းေအာင္ လုပ္ၾကည့္ဖို႕လိုသည္။ မိမိအလုပ္ကို တိုးတက္ေကာင္းမြန္ဖို႕ အျမဲၾကံဆေနျပီး လုပ္ငန္းနဲ႕ဆက္စပ္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို အျမဲရွာေဖြေနပါ။ တစ္ခါတစ္ရံ ခက္ခက္ခဲခဲနဲ႕ စြန္႕စားလုပ္ကိုင္ရတာမ်ိဳူးလည္းရိွႏိုင္ပါတယ္။

(၁၀) စိတ္ေရာကိုယ္ပါရိွျခင္း။ (Commitment)
ကိုယ့္လုပ္ငန္းရည္မွန္းခ်က္ ေအာင္ျမင္ဖို႕ လိုအပ္သလို အနစ္နာခံရန္ အသင့္ရိွရပါမယ္။
လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ရာမွာ ခ်မွတ္ထားတဲ့ စံမ်ားႏွင့္ မတိမ္းေခ်ာ္ဖို႕ အျမဲသတိျပဳေနျပီး နည္းလမ္းသစ္မ်ားကိုလည္း တက္ၾကြစြာ ရွာေဖြတတ္ဖို႕ လိုပါမယ္။

(၁၁) ထိုးထြင္းဥာဏ္ျဖင့္ ဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္တတ္ျခင္း။ (Initiative)
သမားရိုးက်မဟုတ္ေသာနည္းသစ္မ်ားကို နည္းလမ္းတစ္က် ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ အေျခအေနႏွင့္ အခ်ိန္အခါကို မွန္ကန္စြာဆံုးျဖတ္တတ္ေသာ ဥာဏ္ပညာ လိုအပ္ပါသည္။ အခြင့္အေရးကို အမိအရဆုပ္ကိုင္ကာ ေမွွ်ာ္လင့္ထားတဲ့ အတိုင္းအတာထက္ ေက်ာ္လြန္ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္စြမ္းရိွသူတို႕တြင္ ေတြ႕ရတတ္ေသာ အရည္အခ်င္းတစ္မ်ိဴးျဖစ္သည္။

(၁၂) အေကာင္းျမင္စိတ္ထားရိွျခင္း။ (Optimism)
ရံွဴးမွာေၾကာက္ေသာစိတ္ထက္ ေအာင္ျမင္ဖို႕ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ ပိုမ်ားျခင္းဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။ အခက္အခဲ မည္မွ်ပင္ရိွရိွ ရည္မွန္းခ်ုက္ဆီသို႕ မဆုတ္မနစ္ သြားတတ္ျခင္း၊ တစ္ခုခုကို ေ၀ဖန္ရာတြင္ ပုဂ¾ိဳလ္ေရးအျပစ္အနာအဆာမ်ားကိုအာရံုမစိုက္ဘဲ လုပ္ရပ္ေပၚတြင္သာ သံုးသပ္တတ္ျခင္း တို႕ပါ၀င္သည္။

(၁၃) တစ္ဖက္သားကို နားလည္ေပးျခင္း။ (Understanding others)
သူတစ္ပါး၏ လက္ရိွအေျခအေနကို နားလည္စာနာေပးကာ လိုအပ္သလို ကူညီေပးျခင္းျဖစ္သည္။ အားနည္းသူမ်ား ( ဥပမာ- လူနည္းစု၊ အမ်ိဴးသမီး၊ ကေလး….) တို႕အေပၚ နားလည္စာနာစြာ ဆက္ဆံရန္လိုသည္။ သို႕ေသာ္ နားလည္မွဴကို အခြင့္အေရးယူတတ္သူမ်ားရိွေပရာ အထူးသတိထားရန္လိုသည္။

၁၄) တစ္ဖက္သားကို တိုးတက္ေစျခင္း။ (Developing others)
သူတစ္ပါး၏ေကာင္းကြက္ေတာ္ကြက္မ်ားကို ခ်ီးက်ဴးပါ။ အသံုး၀င္မည္႕အၾကံဥာဏ္မ်ားကိုေပးပါ။ အနီးကပ္သင္ျပေပးရန္လိုအပ္ပါက အခ်ိန္ေပးကာ ပ်ိဴးေထာင္ေပးျခင္း၊ အစမ္းတာ၀န္ေပးျခင္း၊ စသည္တို႕ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္သည္။

၁၅) ၀န္ေဆာင္မွဴကို ဂရုစိုက္ျခင္း။ (Service orientation)
သူတစ္ပါးကို လိုလိုလားလား ကူညီတတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ေစ်းကြက္တြင္မူ စားသံုးသူမ်ား၏ လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္ ေရာင္းကုန္၏၀န္ေဆာင္မွူ ကိုက္ညီျခင္းရိွမရိွ အစဥ္ေလ့လာရန္၊ ပိုေကာင္းေသာ ေရာင္းကုန္ႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မွဴကို ေပးအပ္ရန္ ၾကိဳးပမ္းျခင္းတို႕ပါ၀င္သည္။

၁၆) မတူကြဲျပားမွဴကို လက္ခံျခင္း။ (Accepting Diversity)
လုပ္ငန္းအတြင္းရိွ မတူညီမွဴ၊ ကြဲျပားမွဴမ်ားကို အားသာခ်က္တစ္ရပ္အျဖစ္ လက္ခံကာ တေလးတစားဆက္ဆံတတ္ရပါမည္။ တူရာခ်င္း အုပ္စုဖြဲ႕ကာ ဘက္လိုက္မွဴၽႏွင့္ ရန္လိုမွဴမ်ားကို ဆန္႕က်င္ရပါမည္။

၁၇) ဆက္ႏြယ္ေနေသာဆက္ဆံေရးမ်ားကို သတိရိွျခင္း။ (Relations awareness)
အဖြဲ႕တြင္းႏွင့္ ျပင္ပရိွပုဂိ¾ဳလ္မ်ား၏ ပါတ္သက္ဆက္ႏြယ္မွဳမ်ားကို ေလ့လာသိရိွရန္ၾကိဳးပမ္းျပီး လူမွဴအ၀န္းအ၀ိုင္းတစ္ခု ထူေထာင္ရန္ ၾကိဳးပမ္းသင့္သည္။ ယင္းအ၀န္းအ၀ိုင္း၏ ျဖစ္ေပၚေျပာင္းလဲမွဴမ်ား၊ စားသံုးသူမ်ား၏ပါတ္၀န္းက်င္မွ ေျပာင္းလဲမွဴမ်ား၊ ႏွင့္ ျဖစ္ေပၚႏိုင္ေသာ ဂယက္မ်ားကို တြက္ဆႏိုင္ရန္လိုသည္။

၁၈) မိမိၾသဇာသက္ေရာက္မွဴနယ္ပယ္တည္ေဆာက္ႏိုင္ျခင္း။ (Building Influence)
မိမိလုပ္ငန္းအစီအစဥ္ကို တစ္ဖက္သားနားလည္လက္ခံလာ ေအာင္ ဆြဲေဆာင္စည္းရံုးႏိုင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ မိမိေျပာလိုေသာ အဓိကအခ်က္ကို နားေထာင္သူအာရံုစိုက္ေအာင္ စီမံတတ္ျခင္းသည္လည္း ထင္ရွားေသာအရည္အခ်င္းတစ္ရပ္ျဖစ္သည္။

၁၉) ဆက္ဆံေရးနယ္ပယ္တည္ေဆာက္ႏိုင္ျခင္း။ (Communication)
အထက္ပါစြမ္းရည္မွာ သတင္းေပးပို႕ျခင္း၊ လက္ခံျခင္း ႏွင့္ အသံုးျပဳျခင္း တို႕တြင္ ထိေရာက္မွဴရိွျခင္း၊ တစ္ဖက္သား အရိပ္အကဲနားလည္ျခင္း၊ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ၾကားမွ နားလည္မွဴကို အေလးထားျခင္း ႏွင့္ အခက္အခဲမ်ားကို ပြင့္လင္းစြာ ေျဖရွင္းျခင္း တို႕ပါ၀င္သည္။ သတင္းဆိုးမ်ားကိုပင္ တည္ျငိမ္စြာ ရယူလက္ခံႏိုင္ေသာ အရည္အခ်င္းလည္း အၾကံဳး၀င္ပါသည္။

၂၀) ပဋိပကၡမ်ားကို ေျဖရွင္းႏိုင္ျခင္း။ (Conflict management)
အထက္ပါသံခင္းတမာန္ခင္းအရည္အခ်င္းတြင္ ဆက္ဆံရခက္သူမ်ားႏွင့္ တင္းမာေသာအေျခအေနတစ္ရပ္ကိုပင္ ေျပလည္ေအာင္ညိွႏိွဴင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္း၊ ျဖစ္ႏို္င္ေခ်ရိွေသာ တင္းမာမွဴမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ အေျခအတင္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးမွဴကို အားေပးကူညီျခင္း၊ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ ရလာဒ္ေကာင္းထြက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္းတို႕ပါ၀င္သည္။

၂၁) ေခါင္းေဆာင္ႏိုင္မွဴ။ (Leadership)
မိမိ အဖြဲ႕အစည္း၏ရည္မွန္းခ်က္ကို မ်က္ေခ်မျပတ္ဘဲ တစ္ဖက္သားကို ရွင္းလင္းေျပာျပႏိုင္သူ၊ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္မ်ားကို တက္ၾကြေစသူ၊ မိမိအျပဳအမူကို စံနမူနာျဖစ္ေစသူမ်ားျဖစ္သည္။ သူတို႕သည္ မည္သည့္ အဆင့္တြင္ရိွေစကာမူ လိုအပ္လ်ွင္ ေရွ႕သို႕ထြက္ကာ ဦးေဆာင္ႏိုင္ၾကသည္။

၂၂) စံနမူနာျပ ေျပာင္းလဲႏိုင္မွဴ။ (Change Catalyst)
မိမိ အဖြဲ႕အစည္း၏လက္ရိွအေနအထားမွ လိုအပ္ေနေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ားကို သိရိွကာ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ေရွ႕ေဆာင္ေျပာင္းလဲသူမ်ားကိုဆိုလိုသည္။ ၄င္းတို႕သည္ အေျပာင္းအလဲမ်ားလိုအပ္ေနမွဴကို ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုျခင္း၊ အတားအဆီးမ်ားကိုဖယ္ရွားျခင္း၊ အျခားသူမ်ားႏွင့္လက္တြဲေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ စံနမူနာျပေျပာင္းလဲသူျဖစ္ေစျခင္း ဟူသည့္ အဂၤါရပ္မ်ားပိုင္ဆိုင္ၾကသည္။

၂၃) ဆက္ဆံေရးနယ္္ပယ္ထူေထာင္ျခင္း။ (Building Bonds)
မိမိ ႏွင့္ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္မ်ားၾကားတြင္ တစ္ဦးကိုတစ္ဦး အျပန္အလွန္ ခင္မင္ရင္းႏွီးေသာ အ၀န္းအ၀ိုင္းတစ္ခု တည္ေဆာက္ႏိုင္ျခင္းက အေရးပါလွပါသည္။ ယင္းအ၀န္းအ၀ိုင္းကို လုပ္ငန္းခြင္ျပင္ပမွာပါ တိုးခ်ဲ့တည္ေဆာက္ျခင္းျဖင့္ မ်ားစြာ အက်ိဴးရိွေစႏို္င္သည္။

၂၄) ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္း။ (Cooperation)
လုပ္ငန္းခြင္အတြင္းတြင္ အခ်င္းခ်င္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တတ္ေသာ အေလ့အထ ၾကီးထြားရွင္သန္ေစရမည္။ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား၊ အရင္းအျမစ္မ်ားကို မ်ွေ၀သံုးစြဲျခင္းျဖင့္ လုပ္ငန္းကို ေခ်ာေမြ႕စြာ လည္ပတ္ေစရမည္။

၂၅) အသင္းလိုက္စြမ္းရည္တည္ေဆာက္ျခင္း။ (Team Capabilities)
မိမိ အဖြဲ႕အစည္းသည္ အားကစားအသင္းေကာင္းတစ္ခု၏ အရည္အေသြးမ်ားျဖစ္ေသာ အျပန္အလွန္ေလးစားမွဴ၊ ကူညီမွဴ၊ ပူးေပါင္းမွဴမ်ားကို လုပ္ေဆာင္လာေအာင္ မိမိကိုယ္တိုင္ စံျပလုပ္ေဆာင္ပါ။ အဖြဲ႕၏ ေအာင္ျမင္မွဴမ်ားကို မွ်ေ၀ကာ ၀န္ထမ္းတိုင္းက ဂုဏ္ယူတတ္ေအာင္၊ အဖြဲ႕၏ ဂုဏ္သိကၡာကို ၀ိုင္း၀န္းထိမ္းသိမ္းတတ္ေအာင္ ကူညီေဆာင္ရြက္ရမည္။

လုပ္ငန္းခြင္ လိုအပ္ခ်က္ ဆိုင္ရာ ဥပေဒသေတြကေျပာင္းလဲေနပါတယ္။ ၀န္ထမ္းေတြဟာ သူတို႕ဘယ္ေလာက္ေတာ္သလဲ ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္လိုအေတြ႕အၾကံဳေတြပိုင္ဆိုင္ထားသလဲ ဆိုတာထက္ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္နဲ႕တစ္ပါးသူကို ဘယ္ေလာက္ေကာင္းေကာင္း ကိုင္တြယ္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္သလဲ (အီးက်ဴ) ဆိုတဲ့ ေပတံနဲ႕ တိုင္းတာလာၾကျပီျဖစ္တယ္လို႕ စာေရးသူ Daniel Goleman က ေထာက္ျပထားပါတယ္။ ကိုေက်ာ္လို ဥာဏ္မေကာင္းခဲ့ရင္ေတာင္မွ ကိုေမာ္လို ပိုျပီး ေအာင္ျမင္မွဴရယူႏိုင္တဲ့လူတစ္ေယာက္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေအာင္ျမင္မွဴအတြက္ အိုင္က်ဴက ၂၀ရာႏွဴန္း အီးက်ဴက ၈၀ရာႏွဳန္းအေရးပါတယ္လို႕ ေျပာၾကတာၾကားဖူးပါတယ္ (ဥာဏ္ရည္ အမွတ္ ၂၀ပဲရိွရင္ရတယ္လို႕ ေျပာတာမဟုတ္ပါေၾကာင္း) ။ အားလံုးအတြက္ သတင္းေကာင္းကေတာ့ အီးက်ဴဟာ ဘယ္အသက္အရြယ္မွာမဆို ေလ့က်င့္ျခင္းျဖင့္ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ လုပ္လို႕ရတယ္ဆိုတာပါပဲ။
မိုးစက္ပြင့္
Source: Working with Emotional Intelligence, Daniel Goleman, 1999