Showing posts with label Turkey. Show all posts
Showing posts with label Turkey. Show all posts

Monday, 15 March 2010

အီစတန္ဘူလ္ သို႕မဟုတ္ အေရွ့ ႏွင့္ အေနာက္ ဆံုရာသို႕


 အီစတန္ဘူလ္ျမိဳ႕ ကို ေရာက္ခဲ့တဲ့ အမွတ္တရ ခရီးသြားမွတ္တမ္းေလးပါ။ အီစတန္ဘူလ္က တူရကီရဲ့ ျမိဳ႕ေတာ္မဟုတ္ေပမဲ့   သက္တမ္းရွည္ၾကာတဲ့ သမိုင္းစာမ်က္ႏွာေတြ အမ်ားၾကီးကို ရင္ခြင္ပိုက္ထားတဲ့ ျမိဳ႕ၾကီးတစ္ျမိဳပါ..။ ႏိုင္ငံတကာက ခရီးသြားေည့္သည္ေတြနဲ႕ သည္းသည္းလွဴပ္ စည္ကားေနတဲ့ျမိဳ႕။  ညေနခ်ိန္မွာ မာမရာပင္လယ္ရဲ့ ကမ္းေျခတစ္၀ိုက္မွာ ေရႊအိုေရာင္၀တ္စံုနဲ႕ မခို႕တရို႕ျပံဳးလို႕...။ ညမီးေရာင္ ျပိဳးျပိဳးပ်က္ပ်က္ေအာက္မွာလည္း ေဆးေရာင္စံုမ်က္ႏွာနဲ့ အသက္ရွဴမွားေအာင္ လမ္းေလ်ွာက္တတ္တဲ့ အီစတန္ဘူလ္ ဆိုတဲ့ သူမ........။ မဟာဆန္ျခင္းနဲ႕ ေခတ္ဆန္ျခင္းတို႕က သူမဆီမွာ အခ်ိဴးညီညီ ေပါင္းစပ္လို႕ေနတယ္။   ( သူမဆီ က်ြန္မ ေရာက္ခဲ့ခ်ိန္က ၂၀၀၉ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းမွာပါ။ ေရးျပီးသား ခရီးစဥ္မွတ္တမ္းေလး ေပ်ာက္သြားတာ ေတြ႕ႏိုးႏိုး ရွာရင္းနဲ႕ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာခဲ့ျပီးမွ faded memory ေလးနဲ႕ ျပန္ေရးျဖစ္တာပါ...။ )

အီစတန္ဘူလ္ကို ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ဘီစီ ၆၆၇ ကတည္းက  ျမိဳ႕ျပႏိုင္ငံငယ္ကေလး အျဖစ္ထူေထာင္ခဲ့ျပီး မူရင္းအမည္က ဘိုင္ဇက္တီယမ္ ပါတဲ့..။ ေရာမအင္ပါယာ ( ေအဒီ ၃၃၀-၃၇၉) ေခတ္မွာလည္း ျမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ခဲ့ျပီး  ႏိုဗာရိုမာ ( New Roman  ) လို႕ အမည္တြင္ခဲ့ျပန္တယ္။ အဲဒီေနာက္ပိုင္း တက္လာတဲ့ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ ( ေအဒီ ၁၄၅၃- ၁၉၂၂) ေခတ္တစ္ေလ်ွာက္လံုးမွာေတာ့ ကြန္စတန္တိႏိုးပဲလ္ လို႕ နာမည္ေက်ာ္ခဲ့ပါတယ္။ ကမၻာ့သမိုင္း စံနစ္ေဟာင္းကို သင္ဖူးသူေတြ အက်ြမ္းတ၀င္ ရိွေနမယ့္ အမည္ပါ။ ပထမ ကမၻာစစ္မွာ ေအာ္တိုမင္အင္ပါယာ စစ္ရံွဴးျပီး မဟာမိတ္အင္အားစုေတြၾကီးစိုးခဲ့ၾကခ်ိန္မွာေတာ့ အမ်ိဴးသား ေခါင္းေဆာင္ မူစတာဖာ ကမာလ္ အတာတာ့ခ္ (Mustafa Kamal Atatak ) က အင္ကာရာ ျမိဳ႕ကို ေျခကုပ္ယူျပီး နယ္ခ်ဲ့ကို ျပန္လည္ တြန္းလွန္တိုက္ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။  ခရစ္ႏွစ္ ၁၉၂၃မွာ  တူရကီ သမၼတႏိုင္ငံ တည္ေထာင္ခ်ိန္မွာေတာ့  တူရကီရဲ့ ျမိဳ႕ေတာ္က အင္ကာရာ (Ankara )  ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီ ကြန္စတန္တီႏိုးပဲလ္ျမိဳ႕ၾကီး ကိုေတာ့   အီစတန္ဘူလ္ ( Istanbul ) ရယ္လို႕ အမည္ေျပာင္းလဲ မွည့္ေခၚခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီတည္းက ယဥ္ေက်းမွဴျမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္နဲ႕သာရပ္တည္ခဲ့ရေတာ့တယ္ (တရားက်စရာ  သခၤါရတရားမ်ား .....).။
သမိုင္းေတြ ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ ဒီ အီစတန္ဘူ ျမိဳ႕ၾကီးက လာလည္သူခရီးသည္ေတြကို နတ္မိမယ္တစ္ပါးလို သူ႕အလွနဲ႕ ဆြဲေဆာင္ဖမ္းစား ႏိုင္ခဲ့တယ္။  အီစတန္ဘူလ္ရဲ့ သမိုင္း၀င္ေနရာေတြကို ယူနက္စကိုရဲ့ ကမၻာ့သမိုင္းအေမြအႏွစ္မ်ားစာရင္းမွာ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္က ထည့္သြင္းခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀မွာေတာ့ ဥေရာပရဲ့ ယဥ္ေက်းမွဴျမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ (ဂ်ာမနီ နဲ႕ ဟန္ေဂရီက အျခားျမိဳ႕ၾကီးႏွစ္ျမိဳ႕ႏွင့္အတူ)  ပူးတြဲ ေရြးခ်ယ္ျခင္း ခံခဲ့ရပါတယ္။ လူဦးေရကလည္း  လက္ရိွ ၁၄ သန္းရိွေနတာမို႕ ကမၻာ့ ျမိဳ႕ၾကီးမ်ားစာရင္း၀င္ျဖစ္ပါတယ္။ ျမိဳ႕ေတာ္ကို အျမန္တိုးခ်ဲ့ခဲ့ရလို႕  အေဆာက္အဦသစ္ေတြက ခိုင္မာမွဴမရိွပဲ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ေျမငလ်င္မွာ လူေတြ တစ္ေသာင္းရွစ္ေထာင္ေတာင္ ေသခဲ့ရတယ္လို႕ ေၾကကြဲစရာမွတ္သားမိပါရဲ့..။ ၂၀၂၅မတိုင္မီမွာ ရစ္ခ်္တာစေကး ၇ ေလာက္ရိွတဲ့ ငလ်င္ၾကီး ထပ္လွဴပ္ဦးမယ္လို႕ ပညာရွင္ေတြ ခန္႕မွန္းထားၾကေသးတယ္။
က်ြန္မကို အထူးစိတ္၀င္စားေစတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ အီစတန္ဘူလ္ ဟာ တစ္ျမိဳ႕တည္းနဲ႕  အာရွနဲ႕ ဥေရာပဆိုတဲံ တိုက္ၾကီးႏွစ္တိုက္ရဲ့နယ္နိမိတ္စည္းေၾကာင္းကို ခြလ်က္တည္ရိွေနတာကိုပဲျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္က တံတားၾကီးေပါ့။ ျမိဳ႕ေတာ္ရဲ့ အေရွ့ျခမ္းနဲ႕ အေနာက္ျခမ္းကို ျခားထားတဲ့  ေဘာ့စ္ေဖာရပ္ ေရလက္ၾကားကို ဆက္သြယ္ထားတာ။  တံတားေဘးက ေရတစ္၀က္ ကုန္းတစ္၀က္စားေသာက္ဆိုင္ေလးမွာ မိတ္ေဆြမ်ားနဲ႕ စားရင္းေသာက္ရင္း ေလညင္းခံရင္းကေတြးေနမိတာ။  ဥေရာပျခမ္းမွာ ထိုင္ေနရင္းက ေဟာဟို တံတားတစ္ဖက္မွာ ေမြးရပ္ေျမအာရွတိုက္ကို လွမ္းျမင္ေနရပါလား ဆိုတဲ့အသိနဲ႕ ရင္ခုန္မိေသးေတာ့တယ္ ......။