Wednesday, 30 September 2009

လွတဲ့ေျမ


Terraced field near Manipur river (Tedim)

Terraced field near Manipur river (Tedim)

Misty land and grazing horses (Hakha)


ျမဴႏွင္းေ၀ေ၀ ဂ်ာမန္ေျမ (၃)

ထံုးစံအတိုင္း သေဘာေကာင္းတဲ့ ဂ်ာမန္မေလး ရက္ဂီနာက ရထားလက္မွတ္၀ယ္ေပးပါတယ္။ က်ြန္မ သြားမဲ့ ခရီးစဥ္ရဲ့ အေျခအေနအရ ေစ်းၾကီးတဲ့ ရထား ICE- Intercity Express ကိုစီးရမယ္တဲ့။ က်ြန္မ ခပ္အအမွန္းသိလို႕ထင္တယ္။ သူက ဘူတာရံုအထိလိုက္ပို႕့ျပီး ရထားစၾကၤန္ပါ ရွာေပးသြားတယ္။ ဂ်ာမန္လို စၾကၤန္ကို Glais ဂလိုက္ဇ္ လို႕ေခၚပါတယ္။ Glais 1,2,3 စသျဖင့္ ရွာရတာေပါ့။ မယ္မင္းၾကီးမ ေက်းဇူးၾကီးလွပါရဲ့။ အသြားတစ္ေၾကာင္းကို ၇၃ယူရို ( ေဒၚလာ ၁၀၀နီးပါး) ဆိုေတာ့ ဘုရားတ မိပါတယ္။ စီးရတာေတာ့ သက္ေတာင့္သက္သာရိွလွပါတယ္။ အျမန္ႏွဳန္း ၁နာရီ ၁၂၅ကီလိုမီတာနဲ့ေမာင္းတာေတာင္ ျငိမ္လို႕။ ေအာ္ အျမန္ႏွဳန္းကို ရထားတြဲထဲက digital screen မွာျပထားတယ္ေလ။ ဂ်ာမန္ရထားေတြအေၾကာင္းေတာ့ ဒီမွာ ဖတ္လို႕ရပါတယ္။ က်ြန္မက အေအးဒဏ္ကာကြယ္ဖို႕ သယ္လာတဲ့ အေႏြးထည္ေတြေရာ အိမ္ျပန္လက္ေဆာင္ေတြ ၾကံဳတိုင္း၀ယ္တာေရာ အထုပ္ေတြက ေလးလံလွပါတယ္။ ရထားကလဲ ႏွစ္ဆင့္ေျပာင္းစီးရေသးတယ္။ အေအးဒဏ္ေၾကာင့္ ႏွာရည္ကလည္း တစ္ရႊဲရႊဲက်ေနတာဆိုေတာ့ ရထားစၾကၤန္ေျပာင္းလို႕ အထုပ္ဆြဲျပီး ေျခက်င္ေလ်ွာက္ရခ်ိန္မွာ အထုပ္ခ်လိုက္ ႏွပ္သုတ္လိုက္ အထုပ္ျပန္ဆြဲလိုက္နဲ႕ ဟမ္မယ္မင္းလို႕သာ ဟစ္ငိုလိုက္ခ်င္ေတာ့တယ္။ ေရႊျပည္ၾကီးမွာသာဆို ေငြစကၠဴတစ္ခ်ပ္ႏွစ္ခ်ပ္ထုတ္ျပီး အလုပ္သမားကို သယ္ခိုင္းလို႕ ရေသးရဲ့။ ခလုပ္ထိမွ အမိတ ဆိုထင့္။ စုစုေပါင္း ၅နာရီေလာက္စီးျပီးမွ သူငယ္ခ်င္းလာၾကိဳတဲ့ ဘူတာကို ေရာက္ပါတယ္။ သူတို႕ စံုတြဲကို ျမင္လိုက္ရေတာ့ ေပ်ာ္လိုက္တာ။ သူတို႕ ကားေလးက ကိုယ္ၾကိဳက္တဲ့ ဖက္ဖူးစိမ္းေရာင္ ၀က္ဂြန္ေလး။ ေအးခ်က္ကေတာ့ အလြန္ပါပဲ။ ၅ ဒီဂရီဆိုလားမသိ။ ကားရပ္ထားတုန္းက်ေနတဲ့ မွန္ေပၚကႏွင္းခဲေတြေတာင္ ႏွင္းျခစ္တံနဲ့ျခစ္ပစ္ရေသးတယ္။ ဒုကၡပါလားကြယ္။

သူငယ္ခ်င္းအိမ္ခန္းထဲေရာက္မွ ေႏြးေထြးသြားေတာ့တယ္။ Heater ဖြင့္ထားတာကိုး။ အာကာသ၀တ္စံုေလာက္ထူတဲ့ အက်ီၤအထပ္ထပ္ကို ခ်ြတ္လိုက္ေတာ့မွ ေပါ့ပါးသြားေတာ့တယ္။ မမ ရွင္ေလးက ေန႕လည္စာဟင္းအျမန္ခ်က္ပါတယ္။ သူကက်ြမ္းက်င္သူဆိုေတာ့ သိပ္မၾကာပါ။ က်ြန္မက မခ်က္တတ္သူဆိုေတာ့ ေဘးကေန အာလူးဖုတ္ (ေတာ္ကီပြား) ပါတယ္။ အံ့ၾသမိခဲ့တာ က အသားထုပ္ေတြကို အိမ္အျပင္က ေဘာင္တန္းေလးေပၚတင္ထားရံုနဲ႕႕ ေရခဲေသတၱာ ထဲမွာထားသလို ေတာင့္ခဲ ေနတာကိုပါ။ ဦးေသာမတ္က အလိုက္တသိေရွာင္ေပးတာနဲ႕ ကိုယ္တို႕ႏွစ္ေယာက္ ေျပာလိုက္ၾကတဲ့စကားဆိုတာ ေနာက္ထပ္ ႏွစ္ရက္လံုးလံုး မနားတမ္းပဲေပါ႕။



ေနာက္တစ္ေန႕မနက္မွာ သူတို႕ျမိဳ႕ကေလးက ခ်စ္စရာေကာ္ဖီဆိုင္ေလးကို လိုက္ပို႕ေပးပါတယ္။ ဆိုင္ေလးရဲ့ အဆင္အျပင္က ဗိသုကာဆန္ဆန္၊ ေဆးေရာင္ေတြကလည္း အ၀ါ၊ ခရမ္း၊ လိေမၼာ္စပ္မို႕ မ်က္ေစ့ေႏြး သြားပါတယ္။ ထိုင္ခံုလွလွေတြနဲ႕။ ခဏေနေတာ့ အိမ္နီးခ်င္းမိတ္ေဆြ Fabianne (”ဖားပ်ံ”လို႕ ဗမာလို ေနာက္ျပီး ေခၚၾကတယ္) က စက္ဘီးေလးတြန္းလို႕ ေရာက္လာတယ္။ သူေျပာျပတဲ့ ဂ်ာမနီက လတ္တေလာ ဆရာ၀န္ဆႏၵျပပြဲေတြအေၾကာင္း နားေထာင္ခဲ့ရတယ္။


ျပီးေတာ့ စာဆိုရွင္ ဂိုသဲ (Gothe ) ရဲ့ ေမြးရပ္ေျမ ေတာမက် ျမိဳ႕မက် ေနရာေလးကိုလည္း လို္က္ပို႕ေသးတယ္။ Gothe Institute ဆိုတာလည္း ေတြ႕ခဲ့တယ္။ ဆက္သြားေတာ့ ေရခဲဖံုးေတာင္ေပါက Black Forest ဆိုတဲ့ေနရာကိုေရာက္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ white forest လို႕ေခၚသင့္တယ္လို႕ေတြးမိခဲ့ပါတယ္။ ေတာင္တစ္၀က္ေလာက္အထိ ကားနဲ့တက္ခဲ့ပါတယ္။ ဓါတ္ပံုရိုက္ရင္း မမရွင္ေလးက ခပ္ေ၀းေ၀းတစ္ေနရာကို လွမ္းျပပါတယ္။ ခပ္ပ်ပ်ျမင္ေနရတာက ဆြစ္ဇာလန္နဲ႕ ျပင္သစ္ နယ္စပ္ တဲ့။


က်ြန္မက စာအုပ္ေတြဖတ္ျပီး ျပင္သစ္ျမိဳ႕ေတာ္ ပါရီကို သိပ္သြားခ်င္တာေလ..။ အလုပ္မအားတဲ့ မမရွင္ေလးက အာသာေျပ ျပင္သစ္နယ္စပ္ျမိဳ႕ေလး ( Strausbouag့) ကို လိုက္ပို႕ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဦးေသာမတ္စ္လဲ ပါတယ္။ အမွတ္တရ ျဖစ္ခဲ့တာကေတာ့ ေအးလြန္းလို႕ ႏွစ္ေယာက္လံုး မူးလဲမတတ္ခံစားခဲ့ရတာ၊ အေႏြးဓါတ္ရိွတဲ့ ဘူတာရံုထဲ ေျပး၀င္ခဲ့ရတာေတြပါပဲ။ ဘူတာနားက ေကာ္ဖီဆိုင္မွာ ျပံဳးခ်ိဴတဲ့ ျပင္သစ္၀ိတ္တာေလးကို အမွတ္တရရိွခဲ့တယ္။ လူေတြ stereotype လုပ္ထားတဲ့ လူမ်ိဴးစရိုက္အရဆိုရင္ ျပင္သစ္က easy-going ၊ ဂ်ာမန္က serious and over-concious ျဖစ္ပါသတဲ့။ ဟုတ္မဟုတ္ေတာ့ေသခ်ာမသိေပမဲ့ ဦးေသာမတ္တစ္ေယာက္ သူ႕ရထားလက္မွတ္ကို ၆ခါထက္မနည္း ထုတ္ထုတ္စစ္ေနလို႕ သူငယ္ခ်င္းႏွစ္ေယာက္ ဗမာလို အတင္းေျပာျပီး ရယ္ခဲ့ၾကရေသးတယ္...ေလ။


ဂ်ာမနီမွာ ဖိလစ္ပိုင္သူ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေတြ႕ရတယ္။ အမ်ားစုက လာလုပ္ၾကတာပါ။ ေနထိုင္ခြင့္အဆင္ေျပေအာင္ ဂ်ာမန္ေတြနဲ႕ (အမည္ခံျဖစ္ျဖစ္) လက္ထပ္လိုၾကပါသတဲ့။ ေနာက္တစ္ခု အမွတ္ရမိတာက သတင္းစာထဲက ဖူးစာေရးေၾကာ္ျငာေတြပါ။ ကိုယ္ကမဖတ္တတ္ေတာ့ မမရွင္ေလးက ဖတ္ျပီး ဘာသာျပန္ျပတယ္ေလ။ က်ြန္မက ဒိုင္ခံရယ္ေနတာေပါ႕။ အံမယ္ ဘာတဲ့။ ရုပ္ရည္သင့္တင့္၊ အသက္ ၄၅ႏွစ္ခန္႕ရိွေသာ အိမ္ပိုင္ယာပိုင္ရိွအမ်ိဴးသားက အသက္ ၃၀ ေက်ာ္၊ ရုပ္ရည္ၾကည့္ေကာင္းျပီး သီခ်င္းဆိုတတ္တဲ့ အမ်ိဴးသမီး အလိုရိွပါတယ္တဲ့။ ဖုန္းနံပါတ္နဲ့ လိ္ပ္စာက ဘာဘာညာညာ ေပါ့။ အသက္၆၀-၇၀ တစ္ကိုယ္တည္းသမားေတြလည္း ပါတယ္။ ေယာက်္ားခ်င္း အေဖၚရွာတဲ့ ( Gay) ေတြလည္း ေၾကာ္ျငာထားတယ္။ ငါက ဟင္းခ်က္ေကာင္းပါတယ္တဲ့။ ငါနဲ့ လက္တြဲမဲ့ ဖူးစာရွင္ေလးကို ေမ်ွာ္ေနပါတယ္ တဲ့။ အမ်ိဴးသမီးေတြကေတာ့ နည္းပါတယ္။ ရိွေတာ့ရိွတယ္။ က်ြန္မကိုေတာင္ မမရွင္ေလးက ေၾကာ္ျငာ ထည့္သြားပါလား- တဲ့။


ဒီလိုနဲ့ ခြဲခြာရမယ့္အခ်ိန္ကို ေရာက္ခဲ့ျပီ။ ဘူတာရံုအထိ လိုက္ပို႕ လက္ျပႏွဳတ္ဆက္ခဲ့တဲ့ ၀တၱရားေက်လြန္းတဲ့ မမရွင္ေလးနဲ့ ဦးေသာမတ္ကို ေက်းဇူးတင္စြာ၊ ခင္မင္စြာနဲ့ လက္ျပခြဲခြာခဲ့ပါတယ္။ ျမဴးနစ္-ဘန္ေကာက္-ရန္ကုန္ ဆက္ျပီး ခရီးႏွင္ရဦးမယ္ေလ။ ေျသာ္- အလည္တစ္ေခါက္ တို႕ေတြေရာက္ခဲ့ လြမ္းေလာက္ပါတဲ့ဂ်ာမနီရယ္ ....လို႕။



မိုးစက္ပြင့္

ျမဴႏွင္းေ၀ေ၀ ဂ်ာမန္ေျမ (၂)


စေန၊တနဂၤေႏြမွာေတာ့ ရထားစီးျပီး ျမိဳ့ထဲထြက္လည္ၾကပါေသးတယ္။ S-Bahn လို႕႕ေခၚတဲ့ ျမိဳ႕ပါတ္ရထားေတြက အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕စြာေျပးဆြဲေနၾကပါတယ္။ သင္တန္းရဲ့ Coordinator ဂ်ာမန္ေလးက Peter တဲ့။ သူက သိပ္ကူညီတတ္တယ္။ ယူရိုေငြလဲတာ၊ ဖုန္းကတ္၀ယ္တာ၊ ရထားစီးလက္မွတ္၊ ေျမပံု အားလံုးကို လိုေလေသးမရိွကူညီေဆာင္ရြက္ေပးပါတယ္။ ေနာက္ Ragina ရက္ဂီနာဆိုတဲ့ အခ်ိန္ပိုင္း Assistant လုပ္ေနတဲ့ ဂ်ာမန္မေလးကလည္း မ်က္ႏွာခ်ိဴခ်ိဴနဲ႕ ကူညီတတ္သူပါ။ ေနာက္မွသိရတာက သူက ဂ်ာမန္တကၠသိုုလ္တစ္ခုက PhD Candidate တစ္ေယာက္ပါတဲ့။ သူတို႕နဲ႕ေတြ႕မွ Service ေပးတယ္ဆိုတဲ့စကားကို ပိုနားလည္လာခဲ့တယ္။ က်ြန္မက ဂ်ာမန္ဆိုရင္ ရွဳတည္တည္ၾကီးေတြလို႕ ဟစ္တလာတို႕ စစ္ကားတို႕ၾကည့္ျပီး Stereotyping လုပ္ထားသူမို႕့ အရမ္းအံ့အားသင့္ခဲ့မိပါတယ္။ ၾကာၾကာမေနခဲ့ရလို႕့ မမရွင္ေလးေျပာျပတဲ့ သူမ်ားကို အထင္ေသးတတ္တဲ့ ဂ်ာမန္လူဇိုးေတြနဲ႕ ေတြ႕ခြင့္မၾကံဳခဲ့ပါဘူး။

အမွတ္မရိွ
Stereotyping လုပ္ရမယ္ဆိုရင္ ဂ်ာမန္ေတြရဲ့တိက်မွဴကို သင္တန္းမွာျမင္ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ဆင့္ပြားသင္တန္းေပးတဲ့အခါ ေျပာရမယ့္စကားတစ္ဆင့္ခ်င္းနဲ႕့ ၾကာခ်ိန္၊ ကုန္မယ့္စာရြက္အေရအတြက္၊ သံုးသင့္တဲ့ Marker Pen မာကာပင္အမ်ိဴးအစားနဲ႕ မာကာပင္႕ရဲ႕ နစ္ထိပ္ဖ်ားအက်ယ္ ကို ဓါတ္ပံုနဲ႕တစ္ကြ သတ္မွတ္ေပးလာပါတယ္။ က်ြန္မလဲ တတ္ႏိုင္သေလာက္ေတာ့ လိုက္နာခဲ့ပါတယ္။ အရာရာတိုင္း ေရႊျပည္ၾကီးမွာ ရွာမရတာကေတာ့ တတ္ႏိုင္ဘူးကြယ္ေလ့

အားလပ္ရက္တစ္ရက္မွာ ဘာေဘးရီးယားျပည္နယ္ရဲ့ ျမိဳ႕ေတာ္လဲျဖစ္ ယဥ္ေက်းမွဴအႏုလက္ရာစံုတဲ့ ျမဴးနစ္ျမိဳ႕တစ္ခြင္ လည္ပတ္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ျမိဳ႕ထဲမွာ လွပတဲ့ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္အေဆာက္အဦေတြကို လက္ညိွဴးထိုးမလြဲ ျမင္ေတြ႕ႏိုင္တာမို႕ မ်က္ေစ့ပသာဒ ရိွလွပါတယ္။ က်ြန္မေရာက္ခဲ့တဲ့ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းၾကီးရဲ့အ၀င္၀ တံခါးေဘာင္နဲ႕ အေပၚဖက္ေတြမွာ တမန္ေတာ္ေတြရဲ႕ ရုပ္ထုအမ်ိဴးမ်ိဴးကို ျမင္ေတြ႕ရသလို အတြင္းပိုင္းမွာလည္း ခရစ္ေတာ္နဲ႕ မယ္ေတာ္တို႕ရဲ႕ ရုပ္ထုေတြက အသက္၀င္ လက္ရာေျမာက္လွပါေပရဲ့။ နံရံဟိုးျမင့္ျမင့္က အျပာကဲတဲ့ ေရာင္စံုဖန္သားခ်ပ္ေတြကို ေဖါက္၀င္လာတဲ့ အလင္းေရာင္ေၾကာင့္ ဘုရားေက်ာင္းထဲမွာ အလင္းေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ ရိွေနတယ္။ ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းသူ တစ္ခ်ိဴ႕ကိုလည္းေတြ႕ရတယ္။ တိုးရစ္အမ်ားအျပား ၀င္ထြက္ေနေပမယ့္ ဘုရားရိပ္တရားရိပ္နဲ႕ တိတ္ဆိတ္ျငိမ္းခ်မ္းလို႕ေနတယ္။ ဘုရားေက်ာင္းျပင္ပမွာေတာ့ အမွတ္တရလက္ေဆာင္ ပစၥည္းဆိုင္ကေလးေတြက အစီအရီေပါ႕။

ျမဴးနစ္ျမိဳ႕က ဘီယာနဲ႕လည္း နံမည္ၾကီးပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ ဘီယာပြဲေတာ္ေတာင္ ႏွစ္စဥ္ က်င္းပတာပဲေလ။ ဟပ္ဘင္ေဟာ့ဖ္ ( Hupbenhorb?) ဘူတာရံုက ဘီယာဆိုင္ကို ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဘူတာရံုေရာ ဘီယာဆိုင္ေရာ ႏွစ္ေပါင္းရာေက်ာ္ေနျပီမို႕ သမိုင္း၀င္ေတြလို႕ေျပာရမွာပါ။ သူတို႕က လုပ္ငန္းႏွစ္ရွည္တာ ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္လုပ္ကိုင္တာကို ဂုဏ္ယူေလ့ရိွတယ္။ since 1883, 1904 စသျဖင့္ ဆိုင္၀မွာ တစ္ခုတ္တစ္ရေရးၾက ေဖၚျပၾကတယ္။ အဲဒီ ခပ္ေမွာင္ေမွာင္ဆိုင္ထဲမွာစားေသာက္ေနၾကတာ လူ ၂၀၀ထက္မနည္းဘူး။ ၀ိတ္တာေတြကလည္း သြက္လက္ဖ်တ္လတ္လိုက္တာ လက္တစ္ဖက္စီမွာ ဘီယာအျပည့္ခြက္ၾကီး ၆ခြက္ေလာက္ကိုင္ျပီး serve လုပ္ေနၾကတယ္။ Corner တစ္ခုမွာလည္း ဘူတာရံုတံဆိပ္နဲ႕ ဦးထုပ္ တီရွပ္အပါအ၀င္ အမွတ္တရပစၥည္းဆိုင္ေလးရိွတယ္။ က်ြန္မကေတာ့ ေစ်းအသက္သာဆံုး HB ဆိုတဲ့တံဆိပ္နဲ႕ရင္ထိုးေသးေသးေလးပဲ ၀ယ္ခဲ့တယ္။ ခဏေနေတာ့ ဆိုင္အလည္က တီး၀ိုင္းစင္ျမင့္မွာ ေငြေရာင္ဆံပင္နဲ႕ အဖိုးၾကီးေလးငါးေယာက္ တီးမွဴတ္ေဖ်ာ္ေျဖၾကေတာ့တယ္။ ေရွးဂီတထင္ပါရဲ့။ ေနာက္သိခဲ့ရတာတစ္ခုက ပံုမွန္ေဖါက္သည္ေတြက ကိုယ့္ဘီယာခြက္ကိုကိုယ္ Register လုပ္ျပီး ဆို္င္ရဲ့ Locker ထဲမွာသိမ္းထားခဲ့သတဲ့။ ေရာဂါကာကြယ္တာေတာ့ဟုတ္ဟန္မတူပါ။ HB ဆိုင္ရဲ့ regular customer အျဖစ္ ဂုဏ္ယူၾကတာလို႕ထင္ပါတယ္။

က်ြန္မတို႕ ျမိဳ႕ထဲလည္တဲ့ေန႕က ေအစီမီလန္နဲ႕ ေဘယန္ျမဴးနစ္ကစားၾကမွာတဲ့။ လက္မွတ္ခက အသက္သာဆံုးေတာင္ ယူရို၅၀ ဆိုေတာ့ ... တာ့တာ ေပါ့ေနာ္။ ခံုမဲ့ မတ္တတ္ရပ္ရင္ ၃၅ ယူရို ဆိုလား...ဟုတ္မဟုတ္မသိပါ။ အရပ္ ကလန္ကလားနဲ႕ ယူဂန္ဒါႏိုင္ငံသား သူငယ္ခ်င္း အန္တိုနီက ငါတို႕တစ္ဖြဲ႕လံုး နင့္ကိုတစ္လွည့္စီထမ္းျပီး ရပ္ၾကည္႕ၾကမယ္လို႕ အရပ္ပုတဲ့က်ြန္မကို ေနာက္ေနေသးတယ္။

ေရွးတုန္းက ဘုရင္ေခၚမလား နယ္စားေခၚမလား ရဲ့ ျပတိုက္နဲ႕ သူ႕ဘ၀အေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ရုပ္ရွင္ၾကည္႕ခဲ့တာ၊ သူကိုယ္သူသတ္ေသခဲ့တဲ့ေရကန္ၾကီးကို အလည္ေရာက္ခဲ့တာေတြကို အခုေတာ့ ျပန္ေရးဖို႕ေတာင္ ေသခ်ာမမွတ္မိေတာ့ပါဘူး။

ဒီလိုနဲ႕ ေပ်ာ္ရႊင္စရာ သင္တန္းေလး ျပီးဆံုးသြားခဲ့ေတာ့ ၀မ္းသာ ၀မ္းနည္းမွဴမ်ားစြာနဲ႕ေပါ႕။ သင္တန္းဆင္း လက္မွတ္ေတြကို အျပန္အလွန္ေပးၾကရင္း နွဴတ္ဆက္စကားဆိုၾကတယ္။ ႏွဴတ္ဆက္ပြဲမွာ ကိုလံဘီယာသူေလးက ထူးထူးျခားျခားအကေကာင္းလြန္းလို႕ ခ်ီးက်ဴးမိတယ္။ သူက နင့္ကိုသင္ေပးမယ္တဲ့။ သူသင္ေပးတဲ့အတိုင္းကၾကည့္ေတာ့ ေျခေခ်ာ္လဲက်သြားပါေလေရာ။ အဲဒါေၾကာင့္ ဖားတုျပီးခရုမခုန္သင့္ဘူး လို႕ေျပာခဲ့ၾကတာျဖစ္မယ္။

အိမ္ျပန္ခရီးကိုေတာ့ နဂိုရ္ထဲက ၾကံရြယ္စီစဥ္ထားတဲ့အတိုင္း ဖရိုင္းဘုတ္ျမိဳ႕ အနီးက ဘက္ခရိုဇင္ဂ်န္မွာေနတဲ့ သူငယ္ခ်င္း မမရွင္ေလး ဆီကို သြားလည္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ပိုင္းက်မွ အေသးစိတ္ေရးပါမယ္ေနာ္...၊


(ဆက္ရန္)

မိုးစက္ပြင့္

Monday, 28 September 2009

ျမဴႏွင္းေ၀ေ၀ ဂ်ာမန္ေျမ (၁)

ျဲမဴးနစ္ဆို႕တဲ့ အထင္ကရ ဂ်ာမန္ျမိဳ႕ေလးကို မထင္မွတ္ဘဲ ၂၀၀၅ နဲ႕ ၂၀၀၆ မွာ ႏွစ္ၾကိမ္္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ျမိဳ႕ေတာ္ဘာလင္ကိုေတာ့ မေရာက္ခဲ့ပါဘူး။ ပထမတစ္ေခါက္က ပိုက္ဆံမရိွလို႕။ ဒုတိယတစ္ေခါက္က သူငယ္ခ်င္းမမ အီးတီ ေခၚ မမရွင္ေလး ရိွတဲ့ Bad Krozingen ျမိဳ႕ကေလးကို သြားလည္ခ်င္လို႕.....။


ပထမဆံုးအံ့ၾသမိတာက ႏွင္းပဲ။ ကိုယ့္ေမြးရပ္ေျမ ျမစ္၀က်ြန္းေပၚမွာက ႏွင္းဆိုလို႕ ေဆာင္းတြင္းမွာ မစို႕မပို႕ ဖြဲဖြဲေလးပဲက်တာေလ။ ရုပ္ရွင္ထဲမွာေတာ့ ျမင္ဖူးတာေပါ႕ေနာ့။ ႏွင္းခဲလြင္ျပင္ ျဖဴျဖဴၾကီးကို အျပင္မွာ နဖူးေတြ႕ဒူးေတြ႕ ေတြ႕ရတာကေတာ့ ပထမဆံုးပါပဲ။ ျမက္ပင္အဖ်ားက ႏွင္းစက္ေလာက္ပဲ ျမင္ဖူးခဲ့တာမို႕ ေဖြးေဖြးလွဴပ္ေနတဲ့ ႏွင္းခဲလြင္ျပင္ၾကီးက က်ြန္မကို တစ္အံ့တစ္ၾသျဖစ္ေစခဲ့တာပါ။ ၾကည္႕ပါဦး... လမ္းေဘး ၀ဲယာက ႏွင္းပင္လယ္ၾကီး...။


အပူခ်ိန္က ၈ဒီဂရီေလာက္ ရိွမယ္ထင္တယ္။ ေလဆိပ္ကထြက္ကထဲက မ်က္ႏွာကို အေအးဓါတ္က ျဖန္းကနဲလာရိုက္တာ။ တစ္ကိုယ္လံုးကေတာ့ ထူပိန္းေနေအာင္၀တ္ထားတာမို႕ မေထာင္းတာဘူးေပါ့။ သင္တန္းက လာၾကိဳတဲ့ကားကေလးက ကိုယ့္အမည္ ဆိုင္းဘုတ္ကိုင္ထားတဲ့ ဂ်ာမန္ကားဆရာေနာက္ကို လိုက္ပါခဲ့ပါတယ္။ ေလဆိပ္ကေန ၄၅မိနစ္ေလာက္ ေမာင္းရတဲ့ Feldafine ဆိုတဲ့ ေတာပိုင္းမက်တက်ေနရာကေလးမွာ InWEnt သင္တန္းေက်ာင္းေလးက အိေျႏၵရရေလးၾကိဳလို႕။ ေက်ာင္းကေလးလဲ ႏွင္းခဲထဲမွာ တစ္ပိုင္းျမဳပ္ေနေပါ့။ သင္တန္းသားတစ္ေယာက္ကို အခန္းတစ္ခန္း ေပးထားပါတယ္။ ဇိမ္ခံပစၥည္း ဘာမွမရိွေပမဲ့ ေရပူေရေအး ေရခ်ိဴးခန္းနဲ႕ အိပ္ယာခင္းျဖဴျဖဴ စာၾကည္႕စားပြဲေလးနဲ႕ ေနခ်င္စဖြယ္ေလးပါပဲ။ မွန္ျပဴတင္းက လွမ္းၾကည္႕ရင္ေတာ့ ႏွင္းျဖဴျဖဴေတြပဲျမင္ရတာ လြမ္းခ်င္စရာၾကီး။


သင္တန္းက ဘူေဖး တစ္ေန႕သံုးၾကိမ္ေက်ြးပါတယ္။ ဥေရာပ အစားအစာပဲမ်ားပါတယ္။ စားဖိုမွဴးေတြက ဂ်ာမနီမွာ ဒုတိယ အမ်ားဆံုးျဖစ္တဲ့ တူရကီလူမ်ိဴးေတြ။ သင္တန္းသားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အာဖရိကတိုက္သားေတြ။ က်ြန္မတို႕နဲ႕ရုပ္ခ်င္းဆင္တဲ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွသားေတြေတာ့ အနည္းအက်ဥ္းပါတယ္။


Training Method က မၾကံဳစဖူး ေကာင္းလြန္းလွပါတယ္။ ကေလးေတြလို လက္ခ်ာေပးတာမဟုတ္ဘဲ တစ္ေယာက္တစ္လွည့္ ေဆြးေႏြးရတာပါ။ သင္တန္းဆရာမ Facilitator ႏွစ္ေယာက္လံုးက ဂ်ာမန္တကၠသိုလ္က ပေရာ္ဖက္ဆာေတြပါ။ အသက္ ၄၀ေက်ာ္ေလာက္ဘဲ ရိွဦးမယ္။ သင္ရိုးက ပံုေသမဟုတ္ဘဲ သင္တန္းသားေတြရဲ့ feedback နဲ႕ evaluation ေပၚမွာ ေနာက္တစ္ေန႕ သင္ရိုးကို အတိုးအေလ်ာ့ျပင္တာ ဆိုေတာ့ သူတို႕ ေတာ္ေတာ္ပင္ပန္းၾကပါတယ္။ ညညဆို ၁၂နာရီ နာရီျပန္တစ္ခ်က္အထိမအိပ္ၾကဘူး။ ေရးၾက၊ ကပ္ၾက၊ ညွပ္ၾကနဲ႕။ ဗမာဇာတိကျပလာေတာ့ ကိုယ့္သင္တန္းဆရာမေတြက ပင္ပန္းေနခ်ိန္မွာ ကိုယ္ကအနားယူေနရတာ စိတ္မသန္႕ဘူး။ ဘာကူရမလဲလို႕ သြားသြားေမးမိတယ္။ သူတို႕က အဲဒီလို ေမးတာမ်ိဴးကို မၾကံဳဘူးလို႕ အထူးအဆန္းလို႕မ်ား ထင္ေနမလားေတာ့မသိဘူး။ ရပါတယ္ေနပါေစဘဲ ေျပာလႊတ္တယ္။ သင္တန္းမွာ power point သိပ္မသံုးပါဘူး။ flip chart နဲ႕ color card သံုးမ်ားတယ္။ Handout ေတြ ေ၀တယ္။ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြကို ကပ္ျပားေလးေတြေပၚခ်ေရးခိုင္းတယ္။ ျပီးေတာ့မွ တူရာစုျပီး ဘုတ္ျပားေပၚမွာ ပင္နဲ႕႕ထိုးစိုက္တယ္။ ကတ္ျပားကို ပင္အပ္နဲ႕စိုက္တဲ့နည္းက ျဖစ္ျပီး တူရာစုဖို႕၊ ျဖန္႕့ဖို၊ ျဖဳတ္ဖို႕ အလြယ္တကူျဖစ္ေစတယ္။ သင္တန္းသားအားလံုး တစ္ျပိဳင္နက္တည္း ေရးရတာမို႕ အခ်ိန္ကုန္သက္သာတယ္။ Group work presentation မ်ားမ်ားလုပ္တယ္။ flip chart နဲ႕ ေရးျပီး နံရံမွာ ကပ္ေပးထားတဲ့အတြက္ ေဆြးေႏြးျပီးသမ်ွကို ျပန္သတိရဖို႕နဲ႕ ဓါတ္ပံုရိုက္မွတ္တမ္းတင္ဖို႕ လြယ္ကူေစတယ္။ ( ဆရာမေတြကို ခ်ီးက်ဴးတာကေတာ့ သင္တန္းအျပီးမွာ စာမ်က္ႏွာ ၁၀၀ေက်ာ္တဲ့ report တန္းထြက္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဴ႕လဲ ၾကိဳျပင္ထားပံုရပါတယ္) သင္တန္းကရတဲ့ အေၾကာင္းအရာကိုေဘးဖယ္ထားဦး၊ သင္တန္းနည္းစံနစ္နဲ႕တင္ ေတာ္ေတာ္ အသံုး၀င္လွပါတယ္။ ႏိုင္ငံေပါင္း ၂၃ႏိုင္ငံကလာတဲ့ မိတ္ေဆြေတြနဲ႕ ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ေဆြးေႏြးလုပ္ေဆာင္ခြင့္ ရခဲ့တဲ့ အတြက္လည္း စိတ္ေက်နပ္ ူေပ်ာ္ရႊင္ခဲ့ရပါတယ္။ အသက္အရြယ္၊ အသားေရာင္၊ လူမ်ိဴးေတြ ဘယ္လိုပဲကြာျခားပါေစ သင္တန္းခန္းမထဲမွာေတာ့ တစ္ေလွတည္းစီး တစ္ခရီးတည္းသြားတဲ့ ညီရင္းအစ္ကို ေမာင္ရင္းႏွမေတြပဲ မဟုတ္ပါလား ရွင္....


(ဆက္ရန္)



မိုးစက္ပြင့္

ကာလာဘလိုင္းစစ္ၾကမယ္

မကိကိရဲ႕ဘေလာ့က ၾကိဳက္လြန္းလို႕သယ္လာတာပါ...သယ္ရင္းတို႕ ကိုယ့္ကိုယ္ကို စစ္ၾကည္႕ ၾကပါဦးေနာ္- တို႕ကေတာ့ စစ္ျပီးျပီ ...... အိုင္းပါ၀ါက အမွန္အကန္ပဲ- ခြိ။

အေရာင္ေတြ ၊အေရာင္ေတြ မ်ိဳးစံု ေရာေန ၊ရွဳပ္ေနၾကတဲ ့ ေလာကၾကီး ။တခ်ိဳ ့လည္း အေရာင္စပ္တတ္ေတာ့ ပိုလွသြားၾကတယ္ ။ ပိုလို ့ၾကည့္ေကာင္းသြားၾကတယ္ ၊မ်က္စိ ေအးတယ္ ။ စိတ္ၾကည္သြားတယ္ ။မလိုက္ဖက္တဲ ့ အေရာင္ေတြ အတူ စပ္မိေတာ့လည္း မ်က္စိေနာက္ၾကရတယ္။တခ်ိဳ ့လူေတြမွာ အေရာင္စပ္ထားတာကို ၾကည့္ရင္ အျမင္ေတြ ဝါးသြား၊ မွားသြားတတ္ၾကတယ္ ေလ။ဒီေတာ့ ဒီအေရာင္ေတြကို မျမင္တဲ ့အေၾကာင္း ေျပာခ်င္လာတယ္ေပါ့ ။(လာမဲ ့ ၂၀၁၀ ေမလအတြက္ သင့္ေတာ္မဲ့ အေရာင္ေတြေရြးခ်ယ္တတ္ဖို ့ အေရးၾကီးေနျပီ ။ကာလာမက္ရွ္ မျဖစ္ရင္ေတာ့ ေရႊနုိင္ငံၾကီး အမဲေရာင္ဖံုးလႊမ္းလို ့ ေရႊြေရာင္လည္း ဆက္မသန္းနုိင္ ျဖစ္ရေတာ့မယ္ )

Color blind လို ့လူေတြက ေျပာေနသိေနၾကတာ ျမန္မာလို ျပန္လိုက္ရင္ အေရာင္ကြဲျပားမျမင္ရျခင္း လို ့ပဲေခၚရမလား ၊ တိုက္ရုိက္ဘာသာျပန္ေတာ့ အေရာင္ကန္းမွဳ လို ့ပဲေခၚရမလား နဲ ့ ရွဳပ္ေနတာမို ့ အလြယ္တကူ ကာလာဘလိုင္း လို ့သာေရးလိုက္ပါတယ္ ။ ဘလိုင္း ဆိုတဲ့ စကားလံုး ကို အားလံုး အလြယ္တကူေျပာေန ၾကတာဘဲေလ ။ စိုင္းထီးဆိုင္ ျပီးေတာ့ ဘလိုင္းထီးဆိုင္ ဆိုတာေတာင္ နာမယ္ထြက္ခဲ့ေသးတာ ။ လူငယ္္ ေတြၾကားထဲ မလည္း " ဟာ.မင္းက ဘလိုင္းၾကီးပါလား "တို ့ ။ "ဘလိုင္းၾကီးဝင္ေကာ သြားတယ္တို ့" ေျပာေနၾကတာ ။ ဒီေတာ့ ကာလာဘလိုင္းလည္း ဒီအတိုင္း ေခၚလိုက္တယ္။

ကာလာဘလိုင္း ဆိုတာ ေရာဂါတမ်ိဳးရယ္ ေတာ့မဟုတ္ပါဘူး ။ မ်ိဳးရုိးဗီဇ နဲ ့ပတ္သက္တဲ့ genetic nature ခ်ိဳ့့ယြင္းခ်က္ တခုေၾကာင့္ ေမြးရာပါ ျဖစ္ေနခဲ့တဲ ့ မ်က္စိရဲ့ အေရာင္ အျမင္ ခ်ိဳ ့တဲ့ျခင္း ပါ ။ X-Chromosome mutation ေပါ့။ အမ်ိဳးသားေတြမွာX-chromosome တခု သာ ပါလို ့ သူ့X မွာ ခ်ိဳ ့ယြင္း ခ်က္ရွိတာနဲ့ ကာလာဘလိုင္းျဖစ္တာ ၅-၈ % ရွိတယ္ ။ အမ်ိဳးသမီးေတြက်ေတာ့ XX ဆိုျပီး ၂ ခုပါလို ့ X တခု ခ်ိဳ ့ယြင္းရုံနဲ ့ကာလာ ဘလိုင္း မျဖစ္ေသးပါ ။ ဒါေၾကာင့္ ျဖစ္နုိင္ေျခ က ၁ % ပဲ ရွိတယ္ ၊ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ ့သူေတြ မွာေတာ့ ေမြးရာပါ မဟုတ္ပဲ မ်က္စိေရာဂါ တမ်ိဳး၊ မ်က္ၾကည္လႊာ မွာ ရွိတဲ ့ ကေတာ့ပံုပစၥည္း( cone )၊ အေခ်ာင္းပံု( rod) တို ့မွာ ခ်ိဳ ့ယြင္းမွဳ ေၾကာင့္ ၊ဒါမွ မဟုတ္ ဦးေႏွာက္ အာရုံေၾကာ တခုခု ပ်က္စီးမွဳ ေၾကာင့္ ၊ ဆီးခ်ိဳ ေရာဂါ အခံေၾကာင့္၊ အသက္အရြယ္ အိုမင္းမွဳေၾကာင့္ ကာလာဘလိုင္း ျဖစ္လာရပါတယ္ ၊ တခ်ိဳ ့ၾကေတာ့ ဓါတုဓါတ္ပစၥည္း တမ်ိဳးမ်ိဳး ကို ကိုင္တြယ္ထိေတြ ့မွဳၾကာလာလို ့ ျဖစ္သြားတတ္ ၾကတယ္ ၊။ တခါတေလမွာလည္း Migraine ေခၚ ျပင္းထန္စြာ ေခါင္းကိုက္ျခင္းေရာဂါ တမ်ိဳး မွာ ခဏတျဖဳတ္ ကာလာဘလိုင္း( transient color blind ) ျဖစ္သြားတတ္ပါတယ္ ။

Total color blind ကို ေဆးပညာ အရ Monochromacy လို့ေခၚတယ္ ။သူ့မွာ အေရာင္ ၂မ်ိဳး မွ ၃ မ်ိဳး ေပ်ာက္ေနတတ္ပါတယ္။

ေနာက္ပိုျပင္းထန္တာ ကေတာ့ Dicromacy ပါ ။ သူ့ မွာ အေရာင္ မျမင္ရတာကို လိုက္ျပီး ေနာက္ထပ္ ၃ မ်ိဳး ခြဲထား ပါေသးတယ္ ။

-Protanopia(အနီေရာင္လက္ခံတဲ့ ကေတာ့ပံု ခ်ိဳ ့တဲ့မွဳေၾကာင့္ အနီေရာင္ လံုးဝ မျမင္ရပါ)

-Deuteropnia (အစိမ္း အနီခ်ိဳ ့တဲ့ေနလို ့ သက္တန္ ့ေရာင္မွာ သူ့အတြက္ ဝါ ၊မီးခိုး၊ ညိဳ ၊ ျပာ တို့သာ ရွိပါတယ္)

-Tritanopia(ရွားပါတယ္ ၊ အျပာလက္ခံတဲ ့ ကေတာ့ပံုလံုးဝ မပါတဲ့အတြက္ အစိမ္းဆိုတာလည္း သူ ့အတြက္ မရွိေတာ့ပါ )

အေသး စိတ္သိလိုပါက ဒီေနရာေလး သို ့သြား၍ ဆက္လက္ေလ့လာနုိင္ပါတယ္။

သူ ့ကို ဘာလို့ စစ္ၾကတာလည္းဆိုေတာ့ တခ်ိဳ ့ အလုပ္အကိုင္ေတြမွာ အေႏွာက္အယွက္ ၊ အႏ ၱရာယ္ျဖစ္ ေစတတ္လို့ ပါဘဲ ။ နုိင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွာေတာ့ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ေျဖရင္ မျဖစ္မေနစစ္ရတယ္ ။ ေလယာဥ္ေမာင္းတဲ ့ပိုင္းေလာ့လုပ္မဲ ့သူ ဟာ ကာလာဘလိုင္း ျဖစ္လို ့မရပါဘူး ။ မီးအစိမ္း၊ အနီ ေရာင္ေတြ မကြဲျပားသူ ဟာ ပိုင္းေလာ့ မလုပ္နုိင္ပါဘူး ။ ဒီလိုပါဘဲ ၊ အေရာင္ေတြကို အေျခခံျပီးလုပ္ရတဲ့ အလုပ္ေတြ ( ဥပမာ ဒီဇိုင္းဆြဲသူ ) ေတြမွာလည္း ကာလာဘလိုင္းဆိုရင္ ဒုကၡေရာက္တာေပါ့ေလ ။ ေမြးရာပါ ကာလာ ဘလိုင္းမွာ ဘာမွ နာက်င္ခံစားေနရျခင္းမရွိလို ့ ထူးထူးေထြေထြ ကုသ စရာလည္း မလိုလွပါဘူး ။




ပံုမွန္လူတဦး သက္တန္ ့ကို ျမင္ရတဲ ့အေရာင္မ်ား





rotanopia ျဖစ္ေနသူတဦး က သက္တန္ ့ကို ဒီလိုအေရာင္နဲ ့ ျမင္တယ္





euteranopia ့ျဖစ္ေနသူကေတာ့ ဒီလိုကာလာေလး အေနနဲ့ ျမင္ပါတယ္




Wednesday, 16 September 2009

သဲေခ်ာင္းကေလးျခားေနတယ္......

ခုတေလာ ေရႊညာတစ္ခြင္ ခရီးႏွင္ေနတာမို႕ အဲဒီတစ္၀ိုက္ကအေၾကာင္းေတြ အေရးမ်ားပါမယ္။ ငယ္ငယ္က နားေထာင္ဘူးတဲ့ ကက္ဆက္ဇာတ္လမ္းကေလးတစ္ခု ဘာတဲ႕.... ”မုန္းေခ်ာင္းကေလး ျခားေနတယ္..”တဲ့။ အဲဒါကိုအားက်ျပီး ဒီေခါင္းစဥ္တပ္လိုက္တာပါ....။

မေကြးတိုင္းတစ္ခြင္က ေတာ့ သဲေခ်ာင္းေတြ ေပါမွေပါ။ နံမည္ၾကီး ေဒါင္းေသေခ်ာင္းကေတာ့ မေကြးနဲ႕ ေရနံေခ်ာင္းၾကား လမ္းတစ္၀က္တိတိမွာ ရိွပါတယ္။ ေျခာက္ေျခာက္ေသြ႕ေသြ႕အခ်ိန္ဆိုရင္ ေခ်ာင္းလို႕ေတာင္ မထင္ရပါဘူး..... သဲေသာင္ျပင္ၾကီးတစ္ခုလို ျပန္႕ျပန္႕ျပဴးျပဴးနဲ႕ သေဘာထားၾကီးျပေနလိုက္တာ.....။ သို႕ေပမယ့္ ေတာင္ဆီကညိဳ႕ျပီး မိုးရြာလာလို႕ သဲေခ်ာင္းေရက်ရင္ အလြန္ျမန္ပါသတဲ့..။ ေဒါင္းလို အေျပးျမန္တဲ့ သတၱ၀ါေတာင္ ေရစီးကို မလြတ္ဘူးလို႕ အဆိုရိွပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ေဒါင္းေသေခ်ာင္းဆိုတဲ့ အမည္ရခဲ့တာပါ..။ သဲေခ်ာင္း က တစ္ကယ္က်ရင္ နာရီနဲ႕ခ်ီျပီး ေစာင့္ရပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ေခ်ာင္းကမ္းႏွစ္ဖက္လံုးမွာ ေစ်းဆိုင္ကေလးေတြ အစီအရီနဲ႕ စီးပြားျဖစ္ေနၾကတယ္။ ေရစပ္စပ္မွာ ျဖတ္မိတဲ့ ကားခမ်ာလည္း ကံမေကာင္းရင္ သဲႏြံနစ္လို႕ အရပ္ကူပါ လူ၀ိုင္းပါ ျဖစ္တတ္တယ္။ ပံုကိုၾကည္႕ပါ။


ေခ်ာင္းနဲ႕ကပ္လ်က္ ရြာကေလးမွာ လယ္ထြန္စက္ ၃စီး ၄စီးရိွတယ္။ အေျခအေနကိုလိုက္လို႕ ေသာင္းဂဏန္းကေန သိန္းဂဏန္းအထိ ဆြဲခ ေပးရပါတယ္။ သဲေခ်ာင္းထဲမွာ သဲေကာ္ေကာ္ေနတဲ့ ေယာက်္ား ၄-၅ ေယာက္ကိုလည္း အျမဲေတြ႕ရပါတယ္။ က်ြန္မအျမင္ေတာ့ ျဖတ္သြားျဖတ္လာကားေတြကို ေငြေတာင္းခံဖို႕ သက္သက္ ဟန္ေရးျပေနၾကတာပဲလို႕ထင္တယ္။ ေနာက္ျပီး သန္သန္မာမာေယာက်္ားၾကီးေတြကို အေၾကာင္းမဲ့ေငြခ်ေပးဖို႕ လက္တြန္႕မိတာေတာ့ အမွန္ပါပဲ...။ ဒီေခ်ာင္းနဲ႕ ဒီရြာကို အခုေတာ့ သက္ဆိုင္ရာမ်ားက ”ေဒါင္းေနေခ်ာင္း” ”ေဒါင္းေနရြာ” လို႕အမည္ေျပာင္းမွည္႕လိုက္ပါျပီ။ ”ေသ”ကိုမၾကိဳက္ ”ေန”ကိုၾကိဳက္တဲ့သေဘာ ပါ။ အနိစၥ ဒုကၡ အနတၱတရားကို မ်က္ကြယ္ျပဳေရာ႕ထင့္။ တံတားစီမံကိန္းလဲ စ ေနပါျပီ။ တံတားျပီးရင္ေတာ့ လမ္းခရီး ေႏွာင့္ေႏွးမွာ မပူရေတာ့ဘူးေပါ႕...။ သဲေခ်ာင္းကို မွီျပီး စီးပြားရွာေနၾကရတဲ့ ရြာသူရြာသားမ်ားေတာ့ ေတာ္ေတာ္ထိခိုက္သြားပါလိမ္႕မယ္။ အခုတင္ထားတဲ့ ဗီဒီယိုေလးကေတာ့ ေခ်ာက္ နဲ႕ ေညာင္ဦးၾကားက ” ပင္း“ ေခ်ာင္း က်ေနပံုျဖစ္ပါတယ္။

က်ြန္မတို႕ကားေတာ့ နာရီ၀က္ေလာက္ေစာင့္ျပီး ေရရိွန္ေလ်ာ႕တာနဲ႕ ျဖတ္ခဲ့ၾကပါတယ္....။
အကယ္၍သာ မင္းသားနဲ႕မင္းသမီး သဲေခ်ာင္းတစ္ဖက္စီမွာရိွေနရင္ျဖင့္ သူတို႕ႏွစ္ေယာက္ဆံုဖို႕ နာရီအနည္းငယ္ ေ၀းေနရဦးမွာမို႕ ”သဲေခ်ာင္းကေလးျခားေနတယ္” ဆိုတဲ့ ေခတ္သစ္ စႏၵကိႏၷရီသီခ်င္းေလး ဆိုေနၾကမွာ ျမင္ေယာင္မိပါေသးရဲ့......

မိုးစက္ပြင့္


video

Tuesday, 15 September 2009

ငတ္မြတ္ေဘးမွ ကယ္တင္ရွင္ -သို႕ ဦးညႊတ္ျခင္း

(Norman Borlaug speaking at the Ministerial Conference and Expo on Agricultural Science and Technology in June 2003)

ျပီးခဲ့တဲ့ စေနေန႕ စက္တင္ဘာ ၁၂ရက္ေန႕က အသက္ ၉၅ ႏွစ္အရြယ္ ႏိုဘယ္ဆုရွင္ ေနာ္မန္ေဘာ္ေလာ့ (Norman Ernest Borlaug) ကြယ္လြန္သြားခဲ့တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ Green Revolution ျမစိမ္းေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးရဲ့ ဖခင္ၾကီး လို႕ အေခၚခံရေလာက္ေအာင္ သူအသက္ရိွေနစဥ္မွာ လူသားေတြရဲ့ စား၀တ္ေနေရးကို စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ ပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္ျဖစ္တာမို႕ သူ႕အေၾကာင္းကို ဒီေဆာင္းပါးနဲ႕ မွတ္တမ္းတင္ ဂုဏ္ျပဳလိုက္ရပါတယ္။

ေနာ္မန္ ေဘာ္ေလာ့ အေၾကာင္းကို ၁၉၇၅ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ အေမရိကန္ ျပန္ၾကားေရးဌာနက ဘာသာျပန္ထုတ္ေ၀ထားတဲ့ ”ငတ္မြတ္ေဘးမွ ကယ္တင္ရွင္” ("Facing Starvation" ေရးသူ- Lennard Bickel) ထဲမွာ မၾကာေသးခင္ကမွ ကံေကာင္းစြာ ဖတ္ရွဴခဲ့ရပါတယ္။ သူႈကို အိုင္အို၀ါျပည္နယ္ရဲ႕ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္း ခရက္စကို ျမိဳ႕ေလးနားက ရြာကေလးတစ္ရြာမွာ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ ေနာ္မန္ကေလးရဲ့ဘ၀ဟာ ၾကမ္းတမ္းခဲ့ပါတယ္။ ႏွင္းေတာတိုးျပီး သံုးမိုင္ေလာက္ေ၀းတဲ့ေက်ာင္းကို လမ္းေလ်ွာက္တက္ခဲ့ရတာပါ။ ငယ္ငယ္ထဲက အဖိုးေတြ အေဖေတြနဲ႕အတူ ဂ်ံဴစိုက္ခဲ့ရတယ္။ ေျမသားနဲ႕ ဂ်ံဴပင္ရဲ့ၾကားက ဆက္ႏြယ္မွဴ ပုစၦာေတြက ငယ္ငယ္ထဲက ေနာ္မန္႕ေခါင္းထဲမွာ အျမဲေနရာယူခဲ့တာပါ။

Monday, 14 September 2009

ေရစီးေကာင္း၍ ျမစ္ေၾကာင္းေျဖာင့္ေစခ်င္ပါသည္...


ဒီရက္ပိုင္းမွာ အီးေမးလ္မွာေရာ အင္တာနက္မွာပါ ဆရာ လူထုဦးစိန္၀င္းရဲ႕အတၱပရဟိတလုပ္ငန္း ေဆာင္းပါး ေတာ္ေတာ္ေလး ျပန္႕ႏွံ႕ေနပါတယ္ (လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခုေလာက္က ဆရာ႕ FMA အဂၤလိပ္စကားေျပာ သင္တန္း တက္ခဲ့ဖူးတာမို႕ ႏွဳတ္က်ိဴးစြာ ဆရာ လို႕ေခၚမိျခင္းပါ)။ ေဆာင္းပါးထဲမွာ ဆရာက NGO လုပ္ငန္းမ်ား အေပၚ လူငယ္မ်ား နားလည္မွဴလြဲ ေရလိုက္လြဲျပီး ကိုယ္က်ိဴးအတြက္ ေမ်ာက္ျပဆန္ေတာင္းသလိုျဖစ္သြားမွာ စိုးရိမ္တဲ့ ေစတနာအျပည္႕အ၀နဲ႕ေရးထားတာကိုလည္း ခံစားရပါတယ္။ အိုုးကိုလွေစခ်င္တဲ့ အိုးထိမ္းသည္က နာနာထုႏွက္သလို အလြန္ထိမိတဲ့ ဆရာ့ေ၀ဖန္ခ်က္ေၾကာင့္ အနာေပၚတုတ္က်ျဖစ္သူေတြလည္း အမ်ားၾကီးရိွမွာပါ။ ဆရာ႕ကို ေထာက္ခံတာ၊ ဆန္႕က်င္တာ တစ္ခုမွမဟုတ္ဘဲ ဆရာေရးတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႕ ဆက္စပ္ျပီး က်ြန္မ ေခါင္းထဲက ေပၚလာတာေတြကို ခ်ေရးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ယူအင္န္ တို႕ အဲန္ဂ်ီအို တို႕ဆိုတာ ခ်ိဴ႕ငဲ့သူေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ကို တစ္ဖက္တစ္လမ္းက ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႕၊ အလွဴရွင္ေတြနဲ႕ ၾကားခံဆက္သြယ္ေပးတဲ့ ေပါင္းကူးတံတားေလးေတြပါ။ (ဒီေနရာမွာ ေဒၚလာရိတ္ဖို႕ အၾကံအဖန္နဲ႕ဖြဲ႕စည္းထူေထာင္ထားတဲ့ အဖြဲ႕မ်ားကို မဆိုလိုပါ။) ရည္ရြယ္ခ်က္အားျဖင့္ ေကာင္းမြန္ျမင့္ျမတ္ လွပါတယ္။ အက်ိဴးအျမတ္မရည္ရြယ္ဘဲ၊ လူမွဴေရးသက္သက္ ေဆာင္ရြက္ဖို႕သာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕တိုင္းမွာ (၀န္ထမ္းက်င့္၀တ္ ေခၚတဲ့ Code of Conduct) ကိုယ္စီရိွၾကျပီး အေျခခံအားျဖင့္ လူသားခ်င္းစာနာဖို႕၊ ကိုယ္က်င့္သီလ စင္ၾကယ္ဖို႕၊ သမာသမတ္ရိွဖို႕ ဆိုတာေတြ ပါ၀င္ၾကပါတယ္။

ရည္ရြယ္ခ်က္ ဘယ္လိုပင္ေကာင္းေကာင္း ”လူ”နဲ႕ဖြဲ႕စည္းထားတာမို႕ လူသားသဘာ၀ အဆိုးအေကာင္းေတြ ေရာျပြမ္းေနတာပါပဲ။ အတၱၾကီးတဲ့ ၀န္ထမ္းေတြ၊ ေလာဘၾကီးတဲ့၀န္ထမ္းေတြ၊ ေစတနာေခါင္းပါးျပီး ကိုယ္က်ိဴးရွာတဲ႕၀န္ထမ္းေတြ မ်ားလာေလေလ သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းဟာ နာမည္ဆိုးထြက္လာေလေလ ပါပဲ။

Friday, 4 September 2009

သားသား မီးမီး ရွဴမျငီး

ကေလးေတြဆိုတာ အျပစ္ကင္းစင္တဲ့ ခ်စ္စရာအေကာင္းဆံုး လူသားငယ္ေလးေတြပါ။ သူတို႕ဓါတ္ပံုထဲက ျဖဴစင္တဲ့အျပံဳးေလးေတြကိုျမင္ရရင္ ကိုယ္ပါ ေရာျပီး ျပံဳးခ်င္လာသလိုလိုခံစားရတယ္...။ ကိုယ့္ ပါတ္၀န္းက်င္ အသိုင္းအ၀န္းက ခ်စ္စရာေကာင္းတဲ့ ကေလးငယ္ေလးေတြကို အမွတ္တရသိမ္းထားခ်င္လို႕ပါ။

သားသား ျပည္ေအာင္ခန္႕- သားသားက အခု ငါးလျပည္႕ျပီဗ်။ ရန္ကုန္သားေလးပါ ..........

မီးမီး ဆိုဖီ- မီးမီးက ကိုးလသမီး ပါရွင္။ မီးမီးက အေဆာ့သန္ျပီး အမိွဳက္ဖြတဲ့ေနရာမွာ နံပါတ္တစ္...

သားနံမည္ကေတာ့ ေကာင္းထက္ ပါ။ သားအသက္က တစ္ႏွစ္ေျခာက္လ ခင္ည။ သားကေတာ့ လိုတာမရရင္ အသံကုန္ေအာ္မွာပဲ.....

သားသားက ၀ီလီယံေဇာ္ ပါ။ အသက္ႏွစ္ႏွစ္ခြဲ ရိွပါျပီ။ သားက ေဖေဖ႕လို အင္ဂ်င္နွီယာဘာသာရပ္ကို စိတ္၀င္စားတယ္။ (ဟိုပစၥည္း ဒီပစၥည္း ကလိ လြန္းလို႕)

Thursday, 3 September 2009

ငယ္ေဖၚ သို႕

အပူအပင္ကင္းတဲ့ ကေလးဘ၀က ႏုပ်ိဴလတ္ဆတ္တဲဲ့ ရင္ခုန္သံမ်ားနဲ႕........

အရာရာကို စူးစမ္းေလ႕လာ ခ်င္ခဲ့တာ....

သဘာ၀တရားကိုလည္း ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္စြာ...